طراحی و اعتباریابی ابزار سنجش مهارتهای معلمی در ارزشیابی توصیفی درس ریاضی دورۀ ابتدایی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی ایران
2 دانشگاه علوم پزشکی ایران
3 دانشگاه علوم پزشکی ایران
doi
10.48310/reek.2026.5029چکیده
زمینه و هدف : سنجش و ارزشیابی، جنبهای مهم در ارتقای نظام آموزشی است. ارزشیابی یکی از عوامل مؤثر در بهبود یادگیری در کلاس است. با این حال، یکی از چالشهای کلیدی این است که معلمان بهطور کامل مهارتهای لازم برای اجرای مؤثر ارزشیابی را دارا نمیباشند. نقش عملکرد ریاضی در موفقیت تحصیلی و شغلی دانشآموزان غیرقابل انکار است. اما فقدان آییننامه و چارچوب مصوب اختصاصی، همراه با ابزار استاندارد برای سنجش مهارتهای معلمی در ارزشیابیتوصیفی درس ریاضی، زیستبوم آموزشی ایران را با چالش جدی مواجه کرده است. با توجه به اهمیت درس ریاضی در دوره ابتدایی و نقش کلیدی مهارتهای معلم در آموزش و ارزشیابی صحیح این درس، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی ابزاری استاندارد برای سنجش مهارتهای معلمی در ارزشیابیتوصیفی ریاضی انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد آمیخته و مبتنی بر روش کیفی استقرائی در سه مرحله اجرا گردید: مرور نظاممند متون، اجرای دلفی فازی با مشارکت 18 خبره و تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی بر دادههای حاصل از 385 آموزگار ابتدایی منتخب از سراسر کشور با روش نمونهگیری تصادفی ساده. یافتهها: در نهایت 21 مهارت در قالب چهار مهارت کلی (آشنایی با ارزشیابیتوصیفی، استفاده از ابزارهای ارزشیابی، مهارت تحلیل و ارائه، و ادراک ریاضی) شناسایی شد. پرسشنامۀ طراحیشده از شاخصهای روایی و پایایی مطلوب برخوردار بود (CVR>0.51 – CVI>0.79 – آلفای کرونباخ> 0.80 – CFI=0.89). نتیجهگیری : ابزار استاندارد تدوینشده میتواند برای سنجش مهارتهای معلمی در ارزشیابی توصیفی ریاضی مورد استفاده قرار گیرد و زمینۀ بهرهبرداری از آن در اهداف مدیریتی، آموزشی و پژوهشی فراهم است.