فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: محیط زندگی و مصالح به کار‌ رفته در ساختار ساختمان‌های مسکونی دارای مقادیر مختلفی از عناصر رادیواکتیو می‌باشد. آگاهی از توزیع و سطح تشعشعات در محیط برای ارزیابی تأثیرات پرتوزا در محیط زندگی انسان بسیار مهم است. در این مطالعه، میزان فعالیت هسته‌های پرتوزا در سنگ‌های گرانیت با توجه به نوع رنگ هر سنگ ارزیابی گردید. روش‌ها: جهت تعیین پرتوزایی طبیعی سنگ‌های گرانیت، 13 نوع از سنگ‌های گرانیتی مورد استفاده در شهر اصفهان انتخاب شد و پرتوزایی طبیعی نمونه‌ها به روش بیناب‌نمایی پرتوی گاما تعیین گردید. برای انجام کار نمونه‌برداری و کلیه‌ی مراحل کار، دستورالعمل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رعایت شد؛ به این ترتیب که شستشو ظروف نمونه‌برداری با آب مقطر و الکل انجام شد. سپس نمونه‌ها پودر شدند و در ظروف مارینلی بسته‌بندی و مهر و موم گردیدند. ظروف مارینلی قبل از طیف سنجی به مدت 5 هفته برای به تعادل رسیدن دختر هسته‌های اورانیوم و توریوم موجود در نمونه‌ها نگهداری شدند. پس از آماده‌سازی نمونه‌ها، بیناب پرتوی گامای هر یک از آن‌ها به وسیله‌ی آشکارساز ژرمانیوم فوق خالص (High-purity germanium یا HPGe) به مدت 12 ساعت جمع‌آوری گردید. بعد از آن هر بیناب مقیاس‌بندی انرژی شد. در نهایت فعالیت ویژه‌ی هسته‌های پرتوزای موجود در هر نمونه به دست آمد. یافته‌ها: اندازه‌گیری پرتوزایی طبیعی شامل اندازه‌‌گیری اکتیویته‌ی هسته‌های U238 (اورانیوم 238)، Th232 (توریوم 232) و K40 (پتاسیم 40) بر حسب بکرل به ازای هر کیلوگرم (Becquerel / kilogram یا Bq/Kg) انجام شد. برای هر سه هسته‌ی پرتوزای مورد مطالعه، کمترین مقدار میانگین اکتیویته‌ی ویژه‌‌ی کمتر از MDA (Minimum detectable activity) برای سنگ‌های گرانیت سبز و بیشترین مقدار میانگین اکتیویته ویژه برای سنگ‌های گرانیت سفید بود. نتیجه‌گیری: اکتیویته‌ی ویژه‌ی سنگ‌های گرانیتی که به رنگ سفید متمایل هستند، بیشترین مقادیر را برای هر سه هسته‌ی پرتوزا داشت. پس از آن سنگ‌های با رنگ قرمز قرار داشت و در نهایت کمترین مقدار اکتیویته برای هر سه هسته‌ی پرتوزا برای سنگ‌های سبز به دست آمد. واژگان کلیدی: High-purity germanium، رنگ، سنگ گرانیت، طیف‌سنجی گاما، رادیونوکلئیدهای طبیعی