فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اکثر مردم در مراکز بزرگ شهری و مناطق صنعتی، مجبور به ورزش در محیط‌های نامناسب مانند تمرین در هوای آلوده هستند. اثرات مضر آلودگی هوا هنگام فعالیت بدنی و ورزش تشدید می‌شود؛ چرا که با افزایش نیازهای متابولیکی، میزان تهویه حتی تا 20 برابر افزایش می‌یابد. هدف از این تحقیق، مقایسه‌ی تأثیر یک جلسه تمرین تناوبی در هوای آلوده و سالم بر همولیز اریتروسیت‌های خون دوندگان استقامت بود. روش‌ها: تحقیق حاضر، نیمه تجربی و کاربردی بود. ده زن دونده‌ی استقامت با حداقل 3 سال سابقه‌ی تمرین منظم به صورت در دسترس و هدفمند انتخاب شدند. نمونه‌ی خون افراد مورد مطالعه در دو روز جداگانه در هوای آلوده با شاخص کیفیت هوا (Air quality index یا AQI) 118 در وضعیت هشدار (نارنجی) و 18 روز پس از آن در هوای سالم با AQI 77 در وضعیت سالم (وضعیت زرد) و بلافاصله پس از انجام یک پروتکل تمرین استقامتی (به صورت تناوبی یا Interval با شدت 85 درصد حداکثر ضربان قلب) در حالت نشسته روی صندلی و از ورید بازویی چپ جمع‌آوری گردید. در هر دو روز نمونه‌گیری در یک ساعت مشخص انجام شد. مقادیر بیلی‌روبین به روش اسپکتروفتومتری و مقادیر‌ هاپتوگلوبین سرم به روش ایمونوتوربیدومتری بررسی شد و آزمون Paired-t جهت مقایسه‌ی متغیرها به کار رفت. یافته‌ها: مقادیر بیلی‌روبین پس از تمرین در هوای آلوده نسبت به هوای سالم 22 درصد افزایش نشان داد که این افزایش معنی‌دار بود (001/0 > P)؛ اگر چه سطوح ‌هاپتوگلوبین پس از فعالیت در معرض غلظت بالای آلاینده‌ها 86/23 درصد کاهش یافت، اما این کاهش از لحاظ آماری معنی‌دار نبود (09/0 > P). نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد یک جلسه تمرین Interval در معرض غلظت بالای آلاینده‌ها نسبت به هوای سالم، بیشتر با همولیز سلول‌های قرمز خون در ارتباط است. واژگان کلیدی: هوای آلوده، همولیز، بیلی‌روبین، ‌هاپتوگلوبین، تمرین تناوبی