مطالعه تعیین تفاوت اثربخشی دو دانش بومی و نوین در کاهش آسیبپذیری جوامع روستایی در برابر بلایای طبیعی (مطالعۀ موردی: روستاهای بخش خورشرستم شهرستان خلخال)
نویسندگان
1 استاد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تربیتمدرس
2 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تربیتمدرس
doi
10.22059/jhgr.2015.52627چکیده
امروزه در مدیریت سوانح طبیعی، بر رویکرد جدیدی بهنام مدیریت اجتماعمحور تأکید میشود که به ظرفیتها و دانشهای جوامع محلی و استفاده از تکنیکهای بومی با فناوریهای نوین برای کاهش آسیبپذیری از سوانح توجه دارد. ابتکارهای متنوعی در جوامع روستایی برای کاهش آسیبپذیری سوانح طبیعی وجود دارد که میتوان بهعنوان مکمل دانش نوین به آن توجه کرد؛ بنابراین، مقالة حاضر دانش بومی و نوین کاهش آثار سوانح طبیعی را در جوامع روستایی منطقة خورشرستم تحلیل میکند. هدف مطالعه، شناخت و سنجش میزان اثربخشی نظام دانش بومی و نوین در کاهش آثار سوانح طبیعی در روستاهای منطقة خورشرستم است. روش تحقیق، اکتشافی- توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانهای و میدانی است. حجم نمونه، شامل 90 نفر از روستاییان منطقه است. ابتدا با تکیه بر اسناد و پرسش از مسئولان منطقه و خبرگان روستاها، سوانح طبیعی و خسارتهای ناشی از هر سانحة طبیعی منطقه شناسایی شد و سپس از این خسارتها بهعنوان گویههای سنجش استفاده شد. سپس شناخت دانش بومی و نوین منطقه صورت گرفت و درپایان، پرسشنامه تدوین و در روستاهای نمونه توزیع شد. برای تجزیه و تحلیل، از آزمون T مستقل استفاده شد. نتایج نشان میدهد تفاوت معناداری بین اثربخشی دو دانش در کاهش آسیبپذیری سوانح طبیعی وجود دارد. همچنین از دیدگاه جامعة نمونه، میزان اثربخشی دانش بومی در مقایسه با دانش نوین، در کاهش آسیبپذیری از سوانح طبیعی در منطقة مورد مطالعه بیشتر بوده است.
