فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ویتامین دی و آنالوگ‌های آن از درمان‌های پیشگیری از افت سریع تراکم استخوان پس از پیوند کلیه می‌باشند. به علت اختلاف زیاد هزینه‌ی درمان با ویتامین دی فعال در مقایسه با فرم غیر فعال آن، این مطالعه تأثیر درمان با این دو دارو را بر دانسیته‌ی استخوانی بیماران پیوند کلیه مقایسه کرد. روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع کارآزمایی بالینی کنترل شده بود. 37 بیمار پس از پیوند کلیه، وارد مطالعه شدند و به مدت 1 سال تحت درمان با ویتامین دی و کلسیم یا کلسیتریول و کربنات کلسیم قرار گرفتند. دوز داروی بیماران بر اساس سطح کلسیم خون و ادرار 24ساعته متغیر بود. تراکم معدنی استخوان قبل و 1 سال بعد از پیوند کلیه اندازه‌گیری شد. سنجش سطح سرمی فسفر و کلسیم به صورت ماهانه، سطح سرمی هورمون پاراتیرویید و آلکالین فسفاتاز، قبل از پیوند و سپس هر 6 ماه و محاسبه‌‌ی فیلتراسیون گلومرولی و سنجش سطح کلسیم ادرار 24 ساعته هر 3 ماه انجام شد. یافته‌ها: در گروه ویتامین دی، T-score و score-Z در مهره‌های کمری و هیپ افزایش یافت. در گروه کلسیتریول، T-score و score-Z در مهره‌های کمری کاهش و در هیپ افزایش یافت. افزایش score-Z مهره‌های کمری در گروه ویتامین دی و اختلاف بین این افزایش و کاهش آن در گروه کلسیتریول معنی‌دار بود (03/0 = P). کاهش هورمون پاراتیرویید و آلکالین فسفاتاز، در هر دو گروه چشم‌گیر بود. کلسیم ادرار 24 ساعته در گروه کلسیتریول افزایش معنی‌دار داشت (01/0 = P). نتیجه‌گیری: با توجه به اثرات مطلوب‌تر ویتامین دی و کلسیم بر تراکم معدنی استخوان و قیمت مناسب‌تر آن توصیه می‌شود از این دارو به جای کلسیتریول استفاده شود. واژگان کلیدی: پیوند کلیه، ویتامین دی 3، کلسیتریول، تراکم معدنی استخوان