فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پاسخ‌های فیزیولوژیک به شدت درد و ترومای جراحی بر تمام ارگان‌ها اثر سوء می‌گذارند و می‌توانند عوارض خطرناکی را برای بیمار ایجاد کنند. کنترل درد یکی از اهداف اولیه در مدیریت بیماران است و روش‌های متعددی برای کنترل درد وجود دارد. روش آنالژزی با کنترل بیمار (PCA یا Patient-controlled analgesia) روشی است که جهت کنترل درد در سال‌های اخیر مورد استفاده قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، مقایسه‌ی کنترل درد توسط بیماران در دو روش وریدی و اپیدورال بود. روش‌ها: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی و به صورت دوسوکور بود که بر روی 60 بیمار 40 تا 80 ساله که به صورت Elective کاندید عمل جراحی آرتروپلاستی هیپ و زانو بودند، انجام شد. این بیماران دارای ASA (American Society of Anesthesiologists) 1 تا 3 بودند که به صورت تصادفی در 2 گروه قرار گرفتند. برای گروه اول مورفین به روش داخل وریدی و در گروه دوم ترکیب بوپی‌واکایین و فنتانیل از طریق اپیدورال انجام شد. علاوه بر این، در گروه اول نرمال سالین دارونما از طریق کاتتر اپیدورال و در گروه دوم نرمال سالین دارونما از طریق ورید قرار دادیم. در هر دو روش کنترل توسط خود بیمار انجام شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات از طریق پرسش‌نامه، داده‌ها با استفاده از آزمون‌های Student-t، Repeated measures ANOVA، Mann-Whitney و 2χ مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌ها: شدت درد در 12 و 24 ساعت بعد از عمل در گروه اپیدورال (ترکیب بوپی‌واکایین و فنتانیل) (71/1 ± 62/1) نسبت به گروه وریدی (مورفین) (71/1 ± 62/1) به طور معنی‌داری بیشتر بود‌. همچنین میزان رضایتمندی در گروه وریدی بیشتر بود. سطح هوشیاری در گروه وریدی در 12 ساعت بعد از عمل پایین‌تر از گروه اپیدورال بود (05/0 > P). 31 درصد از بیماران در گروه اپیدورال و 1/7 درصد در گروه وریدی خارش داشتند که این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار بود (05/0 > P). فشار خون در زمان 6 ساعت در گروه وریدی از 22 ± 132 به 23 ± 111 افت پیدا کرد که این کاهش از نظر آماری معنی‌دار بود ( 05/0 >P ). نتیجه‌گیری: کنترل درد توسط بیمار در روش وریدی بهتر از روش اپیدورال انجام می‌شود. اگر چه افت سطح هوشیاری در روش وریدی بیشتر از روش  اپیدورال است، اما شاید این افت مربوط به تفاوت داروی مصرفی ‌باشد. احتمال می‌رود بالا بودن رضایتمندی در روش وریدی ناشی از کنترل بهتر درد در این روش ‌باشد. به نظر می‌رسد کنترل درد در روش وریدی برای بیماران بیشتر از روش اپیدورال امکان پذیر است. واژگان کلیدی: کنترل درد توسط بیمار، بی‌حسی اپیدورال، روش وریدی، درد بعد از عمل