بررسی اثر تجویز مادری کندر در دوران شیردهی بر شاخص‌های استریولوژیک هیپوکامپوس موالید موش بزرگ آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه بیولوژی و علوم تشریح، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران

2 استاد، گروه علوم تشریحی و بیولوژی مولکولی، دانشکدهی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

مقدمه: پیش از این گزارش کردیم که تجویز کندر در دوره‌ی شیردهی مادر باعث افزایش یادگیری و حافظه‌ی زاده‌های رت جوان شد. این مطالعه با هدف تعیین تغییرات احتمالی ساختمان هیپوکامپوس به عنوان یک مرکز حیاتی دخیل در روند یادگیری و حافظه متعاقب تجویز کندر در دوره‌ی شیردهی انجام شد.روش‌ها: در این مطالعه‌ی تجربی، رت‌های نر دو ماهه‌ی ویستار که به مادران آن‌ها در دوره‌ی شیردهی به مدت سه هفته به صورت روزانه 100 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن عصاره‌ی آبی کندر خورانده شده بود و گروه شاهد که آب مقطر دریافت کرده بودند (در هر گروه 6 سر رت) به طور عمیق بیهوش شدند. مغز هر یک از رت‌ها بیرون آورده شد و به دو نیمکره تقسیم شد. یک نیمکره برای محاسبه‌ی حجم لایه‌های سلولی و تعداد کل نورون زیر نواحی و دیگری برای تخمین حجم نورون‌های هیپوکامپوس استفاده شد. به ترتیب روش‌های استریولوژیک کاوالیه، Optical fractionator و روتاتور برای تعیین حجم لایه‌‌ها، تعداد نورون‌ها و حجم جسم سلولی نورون‌های مربوطه استفاده شد.یافته‌ها: تعداد کل نورون‌ها در زیر نواحی هیپوکامپوس گروه آزمایش در مقایسه با گروه شاهد تفاوت معنی‌داری نداشت، اما حجم لایه‌های سلولی شکنج دندانه‌ای و شاخ آمون 3 و حجم نورون‌های این زیر نواحی متعاقب مصرف کندر توسط مادر در دوره‌ی شیردهی افزایش یافت.نتیجه‌گیری: افزایش حجم جسم سلولی نورون‌های هیپوکامپوس زاده‌های رت متعاقب مصرف کندر در دوره‌ی شیردهی توسط مادر را می‌توان به عنوان شاخصی برای بهبود عملکرد هیپوکامپوس(حافظه) در نظر گرفت که ممکن است به علت افزایش محتویات نورون از قبیل میانجی‌های عصبی و ارگانل‌های داخل سلولی یا افزایش تعداد تماس‌های سیناپسی باشد.