واکاوی مفهوم توسعه شهری در گذر زمان و تبیین ابعاد و مولفههای آن
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تخصصی شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجو دکتری، گروه تخصصی شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه تخصصی شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2023.361132.3857چکیده
با گذشت زمان، مفهوم توسعه شهری دستخوش تغییرات بسیاری شدهاست. این موضوع از آن جهت مهم است که اولا به تحقیقاتی که زینپس پیرامون توسعه شهری انجام خواهند شد، کمک خواهد کرد تا در هنگام بررسی مطالعات پیشین، مفاهیم همتراز آن را در زمان موردنظر بدست آورند. ثانیا چارچوب مدونی، جهت ارزیابی صحیح توسعه شهرها تبیین میکند. بنابراین هدف پژوهش، تبیین مفهوم توسعه شهری و موکدات آن در گذر زمان و شناسایی ابعاد و مولفههایی است که توسعه شهری در هر بازه زمانی بر آن استوار بوده است. این پژوهش، براساس پارادایم برساختی و اکتشافی و با رویکرد کیفی انجام شدهاست تا مفاهیم، ابعاد و مولفههای توسعه شهری را در گذر زمان، به روش مطالعه اسنادی گردآوری نموده و با روش تحلیلمحتوا و با استفاده از نرمافزار مکسکیودا، ابعاد و مولفههای توسعه شهری را در هر بازه زمانی تلخیص و دستهبندی نماید. در گام بعد از پرسشنامه متخصصان بهره گرفتهشد تا ضمن تایید ابعاد و مولفههای احصا شده، سایر مولفههایی که میتواند در این راستا موثر باشند را نیز شناسایی نماید. نتایج حاکی از این است که توسعه شهری در ابتدا به معنای رشد اقتصادی مطرح شد، سپس عواملی چون توجه به نیازهای اساسی، اصلاح بازار، توجه بر رفاه و ... موجب تکامل آن گردید. نهایتا از همافزایی نظریهپردازان مطرح و متخصصان داخلی، توسعه شهری به جریانی چند بعدی، شامل 6 بعد و 60 مولفه تبدیل شد که با تغییر در ساختارهای موجود، موجب افزایش سطح زندگی مردم میگردد و میتواند شرایط مساعدی را جهت رشد عزت نفس آنان فراهم آورد.