فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: در پی شیوع بیماری کرونا، آموزش الکترونیکی فرصتی بی­نظیر برای مواجهه با محدودیت­های آموزش حضوری و تحقق آرمان آموزش برای همه را فراهم آورده است. از آن­جا که معلمان به عنوان مهم­ترین عامل تأثیرگذار در فرایند یاددهی – یادگیری محسوب می­شوند؛ لذا واکاوی تجارب موفق و ناموفق آموزشی ایشان می­تواند به ما در درک عمیق­تر شناخت وضعیت موجود و ارائه راهکارهایی برای نیل به وضعیت مطلوب و تقویت آن یاری برساند. با عنایت به انبوه پژوهش­های انجام شده در زمینه چالش­ها و مشکلات آموزش معلمان در بستر الکترونیک، پژوهش حاضر بر آن است که به‌طور خاص، بر روی نقاط قوت تجارب آموزشی معلمان در محیط جدید آموزش متمرکز شود. از این­رو، هدف پژوهش حاضر شناسایی و مدل­سازی تجارب موفق آموزشی معلمان دوره ابتدایی در محیط یادگیری الکترونیکی است.روش‌ها‌: این مطالعه به روش کیفی و از نوع پدیدارشناسی است. مشارکت­کنندگان این پژوهش شامل کلیه معلمان شاغل دوره ابتدایی بودند که تجربه تدریس در بستر الکترونیک (برنامه شاد) در سال تحصیلی1400-1399 را داشتند، که 18 نفر از آنان از طریق نمونه­گیری هدفمند ملاک­محور انتخاب شدند و با استفاده از مصاحبه نیمه­ساختارمند نسبت به جمع­آوری اطلاعات تا دستیابی محقق به اشباع نظری اقدام شد. یافته­ها با استفاده از راهبرد هفت مرحله­ای کلایزی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. تحلیل عمیق مصاحبه­ها به شناسایی 7 مقوله اصلی و تعداد 25 مقوله فرعی مرتبط منتج شد. در گام بعد، مقولات اصلی شناسایی شده وارد نرم­افزار مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) شدند. در این بخش، نخست ساختار ارتباطات فی­مابینی مقولات در قالب یک شبکه تعاملی ترسیم و پس از آن میزان اهمیت هر یک از آن­ها تعیین شد.یافته‌ها: یافته­های پژوهش نشان داد که تجارب موفق آموزشی معلمان دوره ابتدایی در محیط یادگیری الکترونیکی به ترتیب میزان اهمیت آن­ها شامل رشد صلاحیت­های فناورانه (61 امتیاز)، پیشرفت و نوسازی عناصر برنامه درسی (60 امتیاز)، توجه به نیازهای عاطفی – روانی (53 امتیاز)، ارتقای مهارت­های اجتماعی (51 امتیاز)، توسعه تربیت علمی (28 امتیاز)، توجه به جنبه­های تربیت زیستی و بدنی (21 امتیاز) و تقویت ظرفیت­های زیباشناختی (17 امتیاز) است.نتیجه‌گیری:  نتایج پژوهش حاضر را به‌صورت پیوستاری می­توان در نظر گرفت که در یک سوی آن، رشد صلاحیت‌های فناورانه با بالاترین میزان اهمیت قرار گرفته و در سوی دیگر طیف، تقویت ظرفیت­های زیباشناختی است، که کمترین میزان اهمیت را داراست. براساس نتایج حاصله، بازنگری اساسی در شیوه­های آموزش بدو خدمت و ضمن­ خدمت معلمان، جهت هم­سویی با تحولات در محیط­های غنی از فناوری لازم است. همچنین شایسته است معلمان در راستای ارتقای کیفیت فرایند یاددهی و یادگیری در بستر الکترونیک، به اقتضائات خاص این محیط جدید آموزشی و ظرفیت­های پیش­روی آن توجه نموده و به جای کاربرد شیوه­های سنتی آموزش، محدوده و اولویت توجه خود را تربیت تمام ساحتی دانش‌آموزان، تشویق به همکاری گروهی و مشارکت در کلاس مجازی، پرورش حس کنجکاوی و شکوفایی خلاقیت­های فردی دانش­آموزان، تقویت انگیزه دانش‌آموزان و توجه به توانایی، علایق، استعدادها و تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان در زیست بوم جدید معطوف نمایند؛ تا به این ترتیب امید به حضور مؤثر و فعال دانش­آموزان در کلاس­های مجازی خود را داشته باشند.