فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اثرات مواجهه با ترکیبات شیمیایی بر عملکرد کبد در کارگران صنایع به طور کامل شناخته نشده است. در این مطالعه، اختلال در آنزیم‌های کبدی در کارگران پالایشگاه قطران بررسی شد.روش‌ها: این مطالعه در پالایشگاه قطران اصفهان طی سال‌های 1386 تا 1387 اجرا شد و طی آن کارگرانی که در آزمایشات دوره‌ای افزایش آنزیم‌های کبد داشتند، بررسی شدند. افرادی که مبتلا به اختلالات کبدی شامل هپاتیت ویروسی، متابولیک و خودایمنی و مصرف داروهای هپاتوتوکسیک بودند از مطالعه خارج شدند. کارگران مورد مطالعه تحت معاینه‌ی فیزیکی، بررسی پروفایل لیپید، و سونوگرافی کبد قرار گرفتند. به افراد مبتلا به کبد چرب با شاخص توده‌ی بدنی (Body mass index یا BMI) بیشتر از 25، کاهش وزن و برنامه‌ی ورزشی منظم توصیه شد. افراد مورد مطالعه 6 تا 8 ماه به طور مجدد بررسی شدند.یافته‌ها: از 380 نفر کارگر پالایشگاه، 66 نفر (3/17 درصد) در آزمایشات دوره‌ای افزایش آنزیم‌های کبد داشتند. چهار نفر با سایر علل اختلال کبدی از مطالعه خارج و 62 نفر با میانگین سنی 8/4 ± 7/36 سال وارد مطالعه شدند. BMI در 5/87 درصد کارگران بیش از 25 بود. 2/61 درصد افراد دیس‌لیپیدمی داشتند. در یافته‌های سونوگرافی 86 درصد از آن‌ها کبد چرب دیده شد. کارگران واحدهای مختلف از نظر BMI، آنزیم‌های کبد، دیس‌لیپیدمی، و کبد چرب اختلاف معنی‌داری نداشتند (05/0 < P). بررسی 6 ماه بعد نشان داد که در افرادی که کاهش وزن و برنامه‌ی ورزشی به آن‌ها توصیه شده بود، BMI به طور معنی‌داری کاهش یافت (03/0 = P) و در 15 نفر آنزیم‌های کبد به محدوده‌ی طبیعی بازگشت.نتیجه‌گیری: مواجهه با ترکیبات شیمیایی موجود در پالایشگاه قطران ممکن است باعث افزایش آنزیم‌های کبد و کبد چرب شود. کاهش آنزیم‌های کبد به دنبال کاهش وزن بیانگر نقش عوامل خطر، نظیر چاقی، در کاستن اثرات سمی کبدی ناشی از تماس با ترکیبات شیمیایی است. مطالعات بیشتر و بررسی دقیق‌تر مواجهه با ترکیبات شیمیایی توصیه می‌شود.