مقایسهی سلامت خون از نظر شاخصهای ویروسی هپاتیت B و C و ایدز و اعتیاد به مواد مخدر در اهدا کنندگان خون حین مراسم مذهبی و شرایط عادی در اصفهان
نویسندگان
1 استادیار، گروه بیماریهای عفونی و گرمسیری، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار، گروه بیماریهای عفونی و گرمسیری، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد، گروه بیماریهای عفونی و گرمسیری، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشجوی پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5 دانشجوی پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: تهیهی خون سالم از وظایف عمدهی سازمانهای انتقال خون میباشد. در برخی از موارد سازمانهای انتقال خون با اهدا کنندگانی مواجه میشوند که در شرایط غیرمعمول به این مرکز مراجعه مینمایند. همه ساله تعداد زیادی از شرکت کنندگان در مراسم مذهبی تاسوعا و عاشورا و سایر مناسبتها اقدام به اهدای خون مینمایند که بررسی وضعیت سلامت خون در این شرایط از جهت تضمین سلامت خون از اهمیت خاصی برخوردار است. مطالعهی حاضر با هدف تعیین میزان آلودگی خونهای اهدایی در اهدا کنندگان داوطلب طی مراسم مذهبی تاسوعا و عاشورا در اصفهان و مقایسهی آن با اهدا کنندگان مراجعه کننده به پایگاه انتقال خون طی ایام عادی طراحی و اجرا شد.روشها: در این مطالعهی توصیفی- مقطعی گذشتهنگر، خون 4808 نفر اهدا کننده (2635 نفر اهدا کننده در ایام عادی و 2173 نفر در مراسم مذهبی) از نظر شاخصهای ویروسی HIV Ab، HCV Ab و HBS Ag و همچنین از نظر سابقهی اعتیاد به مواد مخدر در دو گروه افراد اهدا اکننده در ایام عادی و افراد اهدا کننده در مراسم مذهبی مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. روش نمونه گیری به صورت سرشماری و مطالعهی آزمایشات انجام گرفته در مرکز انتقال خون اصفهان بود. در پایان، تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از تست 2χجهت مقایسه فراوانیها بین دو گروه انجام شد.یافتهها: در گروه اهدا کنندگان ایام عادی به ترتیب 16 مورد HBS Ag مثبت و 4 مورد HCV Ab مثبت وجود داشت در حالی که در اهدا کنندگان گروه مراسم مذهبی 4 مورد HBS Ag مثبت و 9 مورد HCV Ab مثبت وجود داشت و در هیچکدام از گروهها موردی از HIV Ab مثبت به دست نیامد. شیوع HBs Ag در اهدا کنندگان خون حین مراسم مذهبی به طور معنیداری کمتر از اهدا کنندگان خون طی شرایط عادی بود (018/0 = P). میزان شیوع نشانگر HCV Ab در خون جمعیت اهدا کننده طی مراسم مذهبی نسبت به جمعیت اهدا کننده در شرایط عادی افزایش مختصر داشت ولی از لحاظ آماری این اختلاف معنیدار نبود (097/0 = P). از نظر سابقهی اعتیاد به مواد مخدر در گروه اهدا کنندهی خون در شرایط عادی سابقهی اعتیاد به مواد مخدر به نحو معنیداری کمتر بود (05/0 > P) که البته این اختلاف میتواند ناشی از عدم اخذ خون از افراد معتاد در سازمانهای انتقال خون در شرایط عادی باشد. از لحاظ مقایسهی مجموع نشانگرهای ویروسی HBs Ag، HIV Ab و HCV Ab در دو گروه اهدا کنندهی مذهبی و عادی، شیوع مجموع نشانگرها در مراسم مذهبی کمتر بود ولی از لحاظ آماری اختلاف معنیداری وجود نداشت (25/0 = P).نتیجهگیری: یافتههای به دست آمده بیانگر این واقعیت است که دو گروه اهدا کننده از نظر سلامت خون با تکیه بر شاخصهای ویروسی از سلامت یکسان برخوردار میباشند؛ بنابراین اشاعهی فرهنگ اهدای خون حین مراسم مذهبی علاوه بر جنبهی معنوی و اجتماعی از لحاظ سلامت خون اهدایی و قابلیت اجرای این طرح قابل تأیید میباشد.