ارزشیابی برنامه‌ی تسهیل زایمان فیزیولوژیک در بیمارستان‌های منتخب اصفهان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 مربی، دانشکده‌ی مامایی و پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دستیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
چکیده

مقدمه: مراقبت‌های دوران بارداری که در حال حاضر در کشور به اجرا در می‌آید، پاسخ‌گوی نیازهای مادران باردار نمی‌باشد؛ از طرفی میزان سزارین در ایران بسیار بالاتر از استانداردهای جهانی است. از این رو وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی برنامه‌ای تحت عنوان تسهیل زایمان فیزیولوژیک را به صورت Pilot study، در چند استان از جمله اصفهان به اجرا گذاشته است. در مطالعه‌ی حاضر بر آن شدیم تا با ارزشیابی این برنامه به نقاط ضعف و قوت آن دست یابیم تا در سطح استان و کشور به نحو بهینه به اجرا در آید.روش‌ها: این مطالعه‌ی Program Evaluation در سال 1388 بر روی برنامه‌ی تسهیل زایمان فیزیولوژیک در اصفهان انجام گردید. بدین منظور از مدل ارزشیابی CDC آمریکا و به صورت 6 مرحله‌ای استفاده شد. در این بررسی، 150 زن باردار شرکت کننده در برنامه، 144تن از همسرانشان، 29 مامای مجری، 21 متخصص زنان و 8 رئیس بیمارستان حضور داشتند. جهت ارزشیابی شاخص‌های دستیابی به اهداف در هر 4 حیطه درون‌داد، فرآیند، برون‌داد و زمینه‌ی برنامه بر اساس چک لیست به دست آمده از نظرات ذی‌نفعان تعیین گردید. از طریق مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسش‌نامه، اطلاعات جمع آوری و با استفاده از 15SPSS تجزیه و تحلیل گردید.یافته‌ها: در ارزشیابی، موارد مهارت و دانش ماماها، محتوای آموزشی کلاس‌ها، کار تیمی پزشک و ماما، کیفیت آموزش‌های علمی و عملی، پی‌گیری ماما جهت بررسی روش زایمان، رضایت‌مندی مادر، افزایش میزان درخواست زایمان طبیعی، دیدگاه ذی‌نفعان به برنامه و فرهنگ سازی رتبه‌ی عالی، آمادگی بیمارستان‌ها برای زایمان فیزیولوژیک و نحوه‌ی زایمان رتبه‌ی متوسط و نقش رسانه‌ها و اطلاع رسانی رتبه‌ی ضعیف کسب نمود.نتیجه‌گیری: برنامه از نظر محتوی قابل قبول است ولی از نظر محیط و زمینه‌ی اجرایی نیاز به تجدید نظر دارد.