بررسی تأثیر مراقبتهای پس از خودکشی در نظام خدمات بهداشتی اولیه بر شدت افکار و عود خودکشی افراد اقدام کننده
نویسندگان
1 دانشیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دستیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکدهی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: خودکشی سبب عوارض جسمی، روانی و اجتماعی متعددی از جمله نقص عضو و از هم پاشیدن کانون خانواده میگردد. رها ماندن فردی که خودکشی کرده است، علاوه بر افزایش احتمال عود خودکشی، به معنی تداوم ناهنجاری فرد و خانواده خواهد بود. به نظر میآید نظام سلامت بستر مناسبی برای پیشگیری از عود خودکشی باشد ولی آیا با توجه به شرایط موجود، اجرای یک دستورالعمل برای پیشگیری از عود خودکشی موفق خواهد بود؟ در این مطالعه تأثیر ادغام مراقبت پس از خودکشی در سطح اول خدمات بهداشتی درمانی بر کاهش شدت افکار و عود خودکشی بررسی شد.روشها: در این مطالعهی مداخلهای، افراد اقدام کننده به خودکشی بستری شده در دو بیمارستان اصفهان وارد مطالعه شدند. از بین آنان افرادی که ساکن روستاها یا حاشیه شهر بودند شناسایی شده، به طور تصادفی به دو گروه (46 نفر مداخله و 38 نفر شاهد) تقسیم شدند. راهنمای مراقبت سازمان بهداشت جهانی، ترجمه و متناسب با شرایط ایران اصلاح گردید (ارزیابی، حمایت، پیگیری) و فلوچارت سادهای برای مداخلهی بهورز تهیه شد. پس از آموزش کارشناسان بهداشت روان و با هماهنگی شبکههای بهداشت و درمان شهرستان، بهورزان یا کاردانهای مسؤول، افراد خودکشی کننده را با ارتباط تلفنی و حضوری و بر اساس اصول PHC و با کمک راهنما مراقبت نمودند. شدت افکار خودکشی با پرسشنامهی استاندارد افکار خودکشی Beck، قبل و 3 ماه بعد از مداخلهی ارزیابی و تغییرات آن در دو گروه مقایسه شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار 16SPSS و آزمونهای 2χ، Independent-t، Mann Whitney و Ancova استفاده شد.یافتهها: میانگین نمرهی شدت افکار خودکشی در گروه آزمون قبل از مداخله 8/19 و پس از آن 5/10 بود (001/0 > P). در گروه شاهد نیز میانگین نمره از نظر آماری معنیدار بود (از 6/19 به 14 رسید). در این مدت هیچ گونه خودکشی رخ نداد.نتیجهگیری: با توجه به یافتههای تحقیق، ادغام طرح پیشگیری از خود کشی در نظام ارایهی خدمات سلامت باعث کاهش شدت افکار خودکشی در افراد اقدام کننده گردید. تفاوت در شدت افکار خودکشی در گروه شاهد میتواند علاوه بر حمایت خانواده ناشی از استفاده از منابعی مثل بخش خصوصی باشد. معرفی و جلب حمایت منابعی مثل خانواده، روحانیون و سازمانها توسط پرسنل بهداشتی نقش بسزایی در بهبود سلامت روان، از جمله کاهش شدت افکار خودکشی، دارد و فرصتی برای مدیران محسوب میشود.
