مقایسهی عوامل مؤثر بر تغذیهی انحصاری با شیر مادر در کودکان کمتر از 1 سال در اصفهان در سال 1387
نویسندگان
1 استادیار، گروه اطفال، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 پزشک عمومی، اصفهان، ایران
3 کارورز، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
4 استادیار، گروه اطفال، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
5 استادیار، گروه اطفال، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: تاکنون مطالعات زیادی در مورد فواید شیر مادر هم برای شیرخوار و هم برای مادران شیرده صورت گرفته است. شکی وجود ندارد که استفاده از شیر مادر برای هر دو گروه فواید و مزایای فراوانی دارد. شیر مادر نسبت به شیر خشک فواید بیشماری دارد که امروزه کمتر کسی از آنها بیاطلاع است. از طرف دیگر، تغذیهی کودک با شیر مادر میتواند خطر خونریزیهای بعد از زایمان، انواع بیماریهای عفونی، سرطانهای پستان و تخمدان، کم خونی فقر آهن و حتی مرگ را کاهش دهد. در عین حال، عوامل متعددی وجود دارند که بر تغذیهی انحصاری کودک با شیر مادر در 6 ماههی اول تولد تأثیر دارند و لازم است که این عوامل مورد بررسی قرار گیرند و اقدامات مقتضی در مورد رفع آن توسط سیستمهای ارائه دهندهی مراقبتهای بهداشتی و کلینیکهای سلامت مادران و کودکان به عمل آید. تحقیق حاضر با هدف بررسی این عوامل در شهر اصفهان طراحی و اجرا شده است.روشها: این پژوهش، یک مطالعهی توصیفی تحلیلی بود که در سال 1387 در سطح مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان به انجام رسید. حجم نمونهی مورد نیاز این مطالعه با استفاده از فرمول برآورد حجم نمونه، تعداد 656 کودک شیرخوار در نظر گرفته شد. شیوهی نمونه گیری به روش تصادفی آسان بود. اطلاعات مطالعه پس از ورود به رایانه توسط نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شد و بدین منظور از آزمونهای آماری 2χ و t-student استفاده شد.یافتهها: 537 نفر (9/81 درصد) از این نوزادان با شیر مادر تغذیه شدند و 119 نفر (1/18 درصد) از شیر خشک استفاده نمودند. از طرف دیگر، 236 نفر از پسران و 301 نفر از دختران از شیر مادر استفاده میکردند (9/87 درصد در مقابل 3/84 درصد)؛ در عین حال آزمون 2χ نشان داد توزیع فراوانی استفاده از شیر خشک در دو جنس تفاوت معنیدار ندارد.نتیجهگیری: عوامل متعددی مانند عامل توصیهی استفاده از شیر خشک، مدت زمان استفاده، میزان آگاهی مادر، شغل مادر، نوع زایمان، رتبهی تولد، فاصله با تولد قبلی، درآمد خانواده و وزن هنگام تولد از عوامل مؤثر در تغذیه کودک با شیر خشک میباشند و بایستی تمهیدات لازم جهت اصلاح آن توسط سیستم بهداشتی کشور به عمل آید.