فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: ارزیابی اندازه‌ی کبد در اولتراسونوگرافی شکمی و به خصوص در شناسایی تشخیص هپاتومگالی یک سؤال روزانه است. پزشکان اغلب از لمس و دق برای اندازه گیری اندازه‌ی کبد جهت تعیین بزرگی آن استفاده می‌کنند؛ در روش خط کش، لبه‌ی فوقانی و تحتانی کبد مشخص و علامت گذاری شده، این فاصله با خط کش اندازه گیری می‌شود و عرصه‌ی (Span) کبد به دست می‌آید. در روشی که ما مد نظر داریم، با گذاشتن پروب سونوگرافی در حالی که مریض در وضیعت دم عمیق است، کل کبد مشخص و اندازه گیری می‌شود. این روش سریع‌تر و آسان‌تر است ولی اطلاعاتی پیرامون دقت و اعتبار آن وجود ندارد. هدف این مطالعه به دست آوردن اطلاعاتی در مورد دقت و اعتبار این روش در مقایسه با روش خط کش و مقایسه‌ی آن‌ها با سی‌تی اسکن کبد به عنوان روش استاندار طلایی (Gold standard) تعیین عرصه‌ی کبد بود.روش‌ها: این مطالعه‌ی مقطعی و توصیفی بر روی 59 بیمار که به صورت آسان ترتیبی، به هر علتی جهت سی‌تی اسکن از قسمت‌هایی که کبد نیز شامل آن شود، به مراکز سی‌تی اسکن الزهرا (س) و کاشانی اصفهان مراجعه کردند، انجام شد. برای آن‌ها به دو روش سونوگرافی با خط کش و با پروب عرصه‌ی کبد تعیین شد. عرصه‌ی کبد آن‌ها در سی‌تی اسکن نیز تخمین زده شد. داده‌ها با آزمون‌های آماری Student t، Paired t، 2χ، همبستگی Spearman و Blond-Altman آنالیز شد.یافته‌ها: در این مطالعه 59 نفر شامل 28 مرد (5/47 درصد) و 31 زن (5/52 را ) مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین اندازه‌های به دست آمده در روش خط کش (2/113 میلی‌متر) و در روش پروب (4/116 میلی‌متر) به طور معنی‌داری از مقدار به دست آمده در روش سی‌تی اسکن (6/120 میلی‌متر) کمتر بود (01/0 > P). در 4/64 درصد افراد اختلافی کمتر یا مساوی 10 میلی‌متر در روش اندازه گیری عرصه‌ی کبد با پروب در مقایسه با روش سی‌تی اسکن وجود داشت. در 5/69 درصد افراد نیز اختلافی کمتر یا مساوی 10 میلی‌متر در روش اندازه گیری عرصه‌ی کبد با خط کش در مقایسه با روش سی‌تی اسکن وجود داشت. بین مقادیر قدر مطلق اختلاف عرصه‌ی به دست آمده از دو روش سی‌تی اسکن و خط کش تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (07/0 = P).نتیجه‌گیری: اندازه گیری‌ با روش‌های سونوگرافی به روش اندازه گیری استاندارد طلایی (سی‌تی اسکن) نزدیک بود و تفاوت معنی‌داری بین دو روش سونوگرافیک خط کش و پروب وجود نداشت. پس با توجه به سریع‌تر و آسان‌تر بودن روش سونوگرافیک پروب و نتایج قابل قبول آن در مقایسه با سایر روش‌ها، جایگزینی این روش با روش کنونی خط کش قابل تأیید است.