فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: انتشار چندگانه، به معنای انتشار مجدد یک مقاله است که بخش‌های زیاد و مهمی از آن با نسخه‌ی منتشر شده‌ی قبلی هم‌پوشانی دارد؛ این عمل، اقدامی غیر اخلاقی است. این مطالعه با هدف بررسی الگوهای انتشار مجدد و تعیین علت و زمینه‌ی ریشه‌ای پدید آمدن این وضعیت در مقالات محققین دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و ارایه‌ی راهکار برای جلوگیری از آن به اجرا درآمد. روش ها: در طی سال‌های 1384 تا 1387، کلیه‌ی موارد کشف شده‌ی انتشار چندگانه که به کمیته‌ی اخلاق در پژوهش‌های علوم پزشکی دانشگاه اصفهان ارجاع شده بود، جهت بررسی انتخاب شد. پس از احراز واقعی بودن انتشار چندگانه، بررسی‌های لازم با مصاحبه و مرور مکاتبات و مستندات انجام شد و سپس ترسیم مسیر ریشه‌ای انجام گرفت. پس از بررسی موارد و با دسته‌بندی علل ریشه‌ای، راهکارهایی جهت جلوگیری از انتشار چندگانه ارایه گردید. یافته ها: از 9 مقاله‌ی مشمول انتشار چندگانه، 8 مقاله به صورت چاپ رونوشت (Copy publishing) و یک مقاله نیز به صورت حداقل واحد قابل انتشار (Least publishable unit) یا همان برش کالباس (Salami Slicing) چاپ مجدد شده بود. این مقالات در 16 مجله چاپ شده بود که از این تعداد تنها 5 مجله دارای ضریب تأثیر گذاری بودند و 10 مورد از آن‌ها خارجی و مابقی داخلی بودند. 7 مقاله به زبان فارسی و دو مقاله به زبان انگلیسی انتشار یافته بود. نتیجه گیری: نتایج مطالعه‌ی حاضر نشان می‌دهد که جامعه‌ی علمی کشور هنوز با اصول حرفه‌ای پژوهش آشنا نیست و بسیاری از موارد انتشار چندگانه به دلایل غیر عمدی و از روی ناآگاهی رخ داده است. توصیه می‌شود ضمن برخورد رسمی با موارد انتشار چندگانه‌ی همراه با تخطی از موازین حق مؤلف و اطلاع‌رسانی در مورد احکام کمیته‌ی اخلاق در پژوهش دانشگاه، آموزش همگانی اعضای هیأت علمی درباره‌ی غیر اخلاقی بودن این موضوع و نحوه‌ی تعامل با روند بررسی مقالات و چگونگی مکاتبه با تحریریه‌ی مجلات جهت پی‌گیری مقاله انجام پذیرد. واژگان کلیدی: انتشار چندگانه، علل ریشه‌ای، راهکارهای جلوگیری.