رتبهبندی نواحی روستایی براساس میزان رضایت از کیفیت زندگی با استفاده از مدل تصمیمگیری کوپراس (مطالعۀ موردی: دهستان نورآباد، بخش مرکزی شهرستان دلفان، استان لرستان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی دانشگاه تربیتمدرس و مدرس مدعو دانشگاه پیامنور دلفان
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تربیتمدرس
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیتمدرس
4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تربیتمدرس
doi
10.22059/jhgr.2015.51249چکیده
امروزه کیفیت مکان زندگی انسان، یکی از مهمترین حوزههای پژوهشهای برنامهریزی مکانی- فضایی در کشورهای مختلف است. این اهمیت، بهدلیل تأثیرگذاری روزافزون پژوهشهای کیفیت زندگی در پایش سیاستهای عمومی و نقش آن بهعنوان ابزاری کارآمد در مدیریت و برنامهریزی مکانی است. هرچند ارتقای کیفیت زندگی در مقیاسهای فردی و اجتماعی در سکونتگاههای روستایی، از دیرباز مورد توجه برنامهریزان بوده است، اما در دهههای اخیر و با اولویتیافتن اهداف اجتماعی توسعه و تدوین آنها در قالب برنامههای توسعه، بهتدریج نگرش انسانی و جامعهشناختی دربارة کیفیت زندگی، به ادبیات توسعه و همچنین برنامهریزیها و سیاستگذاریهای کلان کشورهای پیشرفته راه یافته است. هدف این پژوهش، سنجش و اولویتبندی شاخصهای کیفیت زندگی در محدودة روستاهای دهستان نورآباد، شهرستان دلفان استان لرستان، با استفاده از شاخصهای عینی و ذهنی است. دادهها با استفاده از پیمایش میدانی جمعآوری شدند. برایناساس، 240 خانوار از روستاهای مورد مطالعه بهشیوة تصادفی ساده برای مطالعه انتخاب شدند. درادامه، از مدل تصمیمگیری کوپراس و شیوههای تحلیلی مربوطه، برای رتبهبندی شانزده روستای مورد مطالعه براساس میزان رضایت از کیفیت زندگی استفاده شد. نتایج نشان میدهد 9/39 درصد از ساکنان این روستاها، از شاخصهای کیفیت زندگی ذهنی، کاملاً ناراضی و تنها 78/1 کاملاً راضی هستند. همچنین، براساس مدل تصمیمگیری کوپراس میتوان گفت روستاهای خلیفهآباد، اکبرآباد و ظفرآباد، بهترتیب بالاترین و روستاهای هاشمآباد، سبزهخانی و محمدرضاآباد، بهترتیب پایینترین سطح کیفیت زندگی را از دید جامعة نمونه دارند.