ردیابی تیپهای شیمیایی تریکوتسین در جدایههای قارچ Fusarium graminearum در گندمهای استان سیستان و بلوچستان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد بیماریشناسی گیاهی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل
2 استادیار گروه گیاهپزشکی و پژوهشکده زیستفناوری کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل
3 استادیار ژنتیک مولکولی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل
doi
چکیده
قارچ Fusariumgraminearumعامل مهم بیماری فوزاریوز سنبله گندم در سرتاسر جهان است. این قارچ مجموعهای از تریکوتسینها از قبیل دیاکسی نیوالنول (DON)، نیوالنول (NIV)، را تولید میکند که برای سلامتی انسان و حیوان مضر هستند. بهمنظور ردیابی ژنهای مؤثر در تولید تریکوتسین در جدایههایFusarium graminearum در استان سیستان و بلوچستان، نمونهگیری از مزارع گندم در سالهای زراعی 1390-1389 انجام گرفت. پس از کشت و خالصسازی نمونهها، با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر برای گونههای فوزاریوم، 293 جدایه فوزاریوم متعلق به هشت گونه فوزاریوم جداسازی و شناسایی شد. از بین جدایههای شناسایی شده فوزاریوم، گونه F.graminearum بیشترین فراوانی (8/68%) را در بین گونههای دیگر داشت. پس از شناسایی مورفولوژیکی جدایههای F.graminearum، تعداد 168 جدایه با استفاده از جفت آغازگرهای اختصاصی (Fg16F/Fg16R) این گونه شناسایی تکمیلی شده و مورد تأیید قرار گرفتند. در این جدایهها، وجود سه ژن Tri13، Tri5 و Tri7 با استفاده از روش PCR و آغازگرهای اختصاصی این ژنها ردیابی شد. دو تیپ شیمیایی NIV و DON در بین جدایههای F.graminearum با جفت آغازگرهای اختصاصی این ژنها شناسایی شد. نتایج واکنش PCR با آغازگرهای اختصاصی نشان داد که تمام جدایههای آزمایش شده واجد ژنهای مؤثر در تولید تریکوتسین میباشند. بنابراین ردیابی ژنهای مؤثر در تولید تریکوتسین با استفاده از جفت آغارگرهای اختصاصی مذکور میتواند در تعیین جدایههای فوزاریوم تولیدکننده تریکوتسین جایگزین روشهای شیمیایی پرهزینه و زمانبر گردد.