نقش اصطلاحات کمکاربرد موسیقی در تشخیص شبکههای درهمتنیدۀ ایهامهای حافظ
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین
doi
10.2634/Lire.22.89.91چکیده
در این مقاله، که برگرفته از طرح پژوهشی درازدامنی است، پس از بحثی کوتاه دربارة رابطة حافظ و موسیقی، انواع ایهام تناسب و رابطة ایهام و دانش مخاطب به کشف و تبیین آن دسته از ایهامتناسبهای پنهان دیوان حافظ پرداختهایم که بر پایۀ اصطلاحات پوشیده و کمکاربرد موسیقایی شکل گرفتهاست؛ اصطلاحاتی مانند «بقا»، «حلقه»، «خانه»، «خزان»، «دَور»، «دیر راهب»، «رَو»، «روان»، «سرو»، «شاخ»، «طرز»، «غمزده»، «گرفت» و «کارساز» که معانی موسیقایی آنها شناخته و آشکار نیست و بههمینسبب در آثار پرشمار حوزة حافظپژوهی و شروح متعدد دیوان حافظ چندان موردتوجه حافظپژوهان قرار نگرفته است. ملاک تشخیص این اصطلاحات، فرهنگهای تخصصی موسیقی و در برخی موارد فرهنگهای لغتِ مبتنی بر متون قدیم بوده است.