فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طریق بسمل‌شدن از رمانهای مدرن محمود دولت‌آبادی، که در زمرة پرفروشترین آثار داستانی دهة نود قرار گرفت، ماجرای درگیری نیروهای ایرانی و عراقی در جنگ تحمیلی است که در نقطه‌ای مرزی به‌نام «تپة صفر» به روایت درمی‌آید و کم‌کم به صحنة طرح افکار و باورهای قومی و نژادپرستانة پارس و عرب تبدیل می‌شود. نویسنده با ارتباط‌دادن زنجیره‌ای از شخصیت‌های تاریخی خاص به هم، گفتمانی هژمونیک می‌آفریند و ارزشهای انسانی را در قالب مفاهیم قومیتی برجسته می‌کند؛ به این منظور، بارها به روایات تاریخی ایران از زمان ظهور اسلام تا میانة قرن سوم هجری می‌پردازد. براساس نتایج پژوهش، که به‌روش توصیفی ـ تحلیلی انجام یافته، بهره‌گیری از گفتمان ملی‌گرایی، اشاره به برهه‌ای دلالتمند از تاریخ سیاسی، تحریف روایات تاریخی از زبان قوم عرب به‌منظور تحریک احساسات ناسیونالیستی و استفاده از رمزگانهایی همچون قلم، شمشیر، ماده‌ شیر و کبوتر در اسطوره‌سازی از چهره‌های ملی‌گرای سردمدار جنبشهای انقلابی ایران از جمله مهمترین ابزارهای هژمونیک در جذب مخاطب و القای مفاهیم ملی‌گرایانه بوده است؛ بدین ترتیب، تحلیل ساختار هژمونیک رمان براساس آرای استوارت هال، نظریه‌پرداز مطالعات فرهنگی، رمزگانهای استعاری متن را آشکار می‌سازد.