تحلیل اثر نشانههای هشداردهنده اولیه و علل کار خارجـازـتوالی بر بهرهوری پروژههای ساختوساز صنعتی
نویسندگان
1 استاد، گروه آمار، دانشکده علوم پایه، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشآموخته مدیریت پروژه، گروه مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.48311/mri.2025.27637چکیده
این پژوهش در پی شناسایی بارزترین نشانههای هشدار اولیه و علل وقوع کار خارجـازـتوالی و تحلیل اثر آنها بر بهرهوری پروژههای ساختوساز صنعتی است. بدین منظور، با اتکا به پیشینه پژوهش و نظرات گروهی متشکل از 16 خبره و به کمک فن دلفی فازی بارزترین این نشانهها و علل در پروژههای ساختوساز صنعتی تعیین، و با استفاده از قواعد ماکسـماکس و بیز اثر آنها بر بهرهوری پروژههای مذکور در دو موقعیت اطمینان کامل و ریسک تحلیل شد. ادغام یافتههای دو رویکرد نشان داد که در میان بارزترین نشانههای هشدار اولیه، شش نشانه «ویرایشهای زیاد در طراحی»؛ «حضور افراد بیتجربه در نقشهای کلیدی»؛ «گرایش به تخطی از منحنی پیشرفت خط پایه»؛ «برنامهریزی ضعیف برای گذار از مرحله ساخت به مرحله راهاندازی»؛ «درصد بالای دوبارهکاری»؛ و «استفاده زودهنگام از شناوری» جدیترین اخطار آسیب به بهرهوری از جانب کار خارجـازـتوالی را میدهند. همچنین، در میان بارزترین علل کار خارجـازـتوالی، «عدم توجه به الزامات ذینفعان حین برنامهریزی»؛ «تغییر در طراحی»؛ «ارتباط ضعیف تیم پروژه با طرفهای مختلف پروژه»؛ «عدم تحویل بهموقع توسط تأمینکنندگان»؛ «واقعی نبودن زمان پیشبینیشده برای فعالیتها»؛ و «نبود منابع مالی کافی برای پروژه» میتوانند با زمینهسازی برای وقوع کار خارجـازـتوالی، بیشترین آسیب را به بهرهوری پروژههای ساختوساز صنعتی وارد کنند. یافتههای این مطالعه به مدیران در درک بهتر نشانههای هشدار اولیه و علل کار خارجـازـتوالی و پیشبینی تمهیداتی برای پیشگیری از وقوع یا کاهش آثار منفی این پدیده در مرحله برنامهریزی پروژههای ساختوساز صنعتی کمک میکند.
