فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واژه‌شناسی، سنگ‌ بنای تحقیق در متون است که اگر به درستی و روش‌مند انجام نشود، طبیعتاً دیوار تحقیق کج خواهد رفت و آن پیام اصلی و نکات ارزشمند را نمی‌توان اکتشاف کرد. واژه‌شناسی، اولین مرحله از مراحل درایت و فهم عمیق احادیث معصومان علیهم­السلام است که از اهداف نهایی هر دغدغه‌مند در حوزه دین است. از جمله قواعدی که باید در بحث واژه‌شناسی احادیث مدنظر قرار بگیرد، قاعده توجه به معنای واژه در عصر صدور احادیث است. پرسش مطرح این است که برای رعایت این قاعده، چه زوایا و نکاتی را باید مدنظر قرار داد؟ نوشتار حاضر با روش تحلیلی- توصیفی، عهده‌دار پاسخ به این پرسش شده و یافته‌های تحقیق حاکی از این است که واژگان روایات را با مراجعه به هر کتاب لغتی نباید معنا کرد بلکه باید به معاجم لغویِ ناظر به عصر معصومان علیهم­السلام، کاربست این واژگان در متون حدیثی و سایر قرائن توجه کرد. این قرائن، متعدد بوده و شامل مواردی همچون سبب صدور احادیث، فرهنگ زمان صدور، عنصر زمان و مکان و ویژگی‌های مخاطبان است. حدیث‌پژوه با عنایت به این قاعده، به مراد جدی روایات نزدیک شده و از برداشت‌های نادرست از روایات ایمن می‌گردد. دیگر نتیجه این پژوهش، آشنایی با نقاط قوت و ضعف گویندگان و نویسندگان در حوزه حدیث است.