بازآفرینی اسطوره‌‌ها در پویانمایی ربات وحشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

doi
چکیده

اسطوره­‌ها پس از گذار از مرحلۀ تکوین، بارها بازخوانی و بازآفرینی می­شوند. بازآفرینی مضامینِ اساطیری در پویانمایی، گونه‌­ای از اقتباس در آفرینش‌­های هنری است. قابلیت­‌های روایی، تصویرسازی، حضور عناصر داستان و مضمون­‌های مرتبط با هویت­‌یابی در اسطوره‌­ها، فرصتی در اختیار نویسندگان و تهیه­‌کنندگان صنعت فیلم‌­سازی می­‌گذارد تا پویانمایی­‌هایی گیرا برای مخاطبان معاصر بسازند. بررسی چگونگی بازتولیدِ اسطوره­‌ها در فیلم، موضوعی بینارشته­‌ای و از حوزه­‌های پژوهشی در ادبیات تطبیقی است. در مقالۀ حاضر کوشیده­‌ایم تا بازآفرینی مضامین اسطوره­‌ای را در پویانمایی ربات وحشی ((The Wild Robot, 2023 نشان­‌دهیم. با توجه به چندبعدی‌بودن بن­‌مایه­‌های اساطیریِ این فیلم، برای تحلیل متن، هم از نظریۀ "زمان چرخه‌­ای" و "فضای مقدس" میرچا الیاده و هم از نظریۀ "سفر قهرمان" کمبل بهره­‌برده‌­ایم. این پویانمایی توانسته­‌است مضامین اسطوره‌­ای "گایا"، افسانۀ آفرینش "آدم" و ماجرای "کشتی نوح" را ضمن ایجاد فضای سرگرمی به مخاطبان رده­‌های سنّی پایین­‌تر منتقل کند. یافته­‌های پژوهش نشان­‌می‌­د‌هد، کنشگران رسانه‌ای که دغدغه‌های فرهنگی دارند با گزینش کهن­‌الگوهای اساطیری، می­‌توانند بخش‌­های مهمی از باورهای فرهنگی و دینی را در قالب پویانمایی، بازتولید و بازتفسیر کنند و به این ترتیب، تأثیر به‌­سزایی در احیای روایت‌­هایی داشته‌باشند که نسل جدید مخاطبان، کمتر به سراغ آن­‌ها می­روند.