ارائه چارچوب توسعه هویت رهبری؛ پژوهشی با رویکرد هستی شناسی رئالیسم انتقادی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی و کسب و کار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشیار، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.

5 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.48311/mri.2025.23853
چکیده

یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی رهبران ، نیاز به توانمندسازی آنها برای سازگاری با محیط‌های پویا و متلاطم است، نتایج پژوهش‌ها حاکی از آن است که افراد با هویت رهبری توسعه یافته‌تر، امکان رشد و موفقیت بیشتری دارند. اما در مقام عمل، در سازمان‌ها عموما فرایند توسعه رهبران صرفا بر ایجاد مهارت‌ها و شایستگی‌های شخصی متمرکز شده است و اغلب از توسعه هویتی رهبر غفلت می‌شود. از سوی دیگر، پارادایم رئالیسم انتقادی ادعا می‌کند از طریق واکاوی لایه به لایه واقعیت، پرده از بخش‌های زیرین و نهفته پدیده‌ها بر می‌دارد و شناخت عمیقتر آنها را میسر می‌سازد، از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی برای توسعه هویت رهبری مبتنی بر رویکرد رئالیسم انتقادی انجام گرفت. استراتژی پژوهش فراترکیب و ابزار گردآوری اطلاعات، متون و اسناد بودند. یافته‌های پژوهش زمینه ساز شناسایی 19 مفهوم و 4 مقوله برای توسعه هویت رهبری گردید. تحلیل اسناد و ادبیات موجود نشان داد که "عوامل، مکانیزم‌ها و ابزارهای تقویت و توسعه هویت رهبری" در بستر "زمینه و محیط تاثیرگذار بر توسعه هویت رهبری" و تحت تاثیر "سایر شرایط" منجر به " پیامدهایی" می‌گردد که تقویت و توسعه هویت رهبری را رقم خواهد زد.