واکاوی پیشران های کلیدی مسکن گروه های آسیب پذیرشهری با رویکرد آینده پژوهی در کلانشهر تبریز
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه آزاداسلامی واحد هشترود،ایران
doi
10.22034/jprd.2025.64996.1170چکیده
مسکن یکی از مهمترین عناصر و عوامل دستیابی به توسعه پایدار مبتنی بر عدالت فراگیر است. چگونگی دستیابی به مسکن برای گروههای مختلف جامعه بهخصوص گروههای کمدرآمد و کیفیت و کمیت آن، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی دولتها و جوامع است. ازآنجاکه مسکن نقشهای متفاوت و اساسی برای خانوارها دارد، همواره مطلوبیت در تملک آن بوده است، اما عوامل متعددی سبب شدهاند تا دسترسی به آن در شهرها بهویژه برای گروههای کمدرآمد دشوار باشد. تاکنون نیز برنامههای متفاوتی با عنوان «راهکار» رفع معضلات مسکن گروههای کمدرآمد شهری در دستور کار قرارگرفته است. اما این طرحها تنها مسکّنی برای زخم متورم مسکن در بین این گروههای درآمدی بوده است؛ تحلیل شرایط کنونی شهر تبریز در ارتباط با برنامهریزی مسکن اقشار کمدرآمد حاکی از آن است که فاصله کنونی سیستم با اهداف و آرمانهای طرح پایه آمایش و سند تدبیر توسعه استان آذربایجان شرقی بسیار زیاده میباشد بنابراین آنچه نیاز است تجدیدنظر در رویکردهای کلانِ مدیریتی و بهکارگیری ابزارهای جدید در برنامهریزی است. بدین منظور در این پژوهش سعی گردیده است که پیشرانهای کلیدی مؤثر بر تأمین مسکن مناسب برای گروههای کمدرآمد در شهر تبریز شناسایی و تحلیل شوند. در این پژوهش ابتدا با تکنیک پویش محیطی و دلفی، 40 عامل اولیه در چهار بعد شاخصهای کالبدی- فضایی، شاخصهای اقتصادی، شاخصهای اجتماعی و شاخصهای زیستمحیطی استخراجشده و سپس با استفاده از روش دلفی مدیران، ماتریس اثرات متقاطع مؤلفهها تشکیل گردیده است.
