فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در تعیین جایگاه و نقش­ کلمات یک جمله، ممکن است گاه با ابهام و تردیدهایی روبه­رو ­شویم که اختلاف آرایی نیز در پی داشته­باشد . در زبان فارسی جمله­های ساده­ای پیدا می­شود که نقش همۀ اجزای آن­ها با نقش­های نحوی موجود سازگار نیست . برای نمونه اگر به جملۀ «تهران، هوایش آلوده است» نگاه­کنیم، متوجه می­شویم که اصلِ آن چنین است : «هوای تهران آلوده است» . بنابراین ما عملاً با دو نوع جمله و دو ساختار روبه­رو هستیم . آن چه از لحاظ دستوری ابهام دارد، تعیین نهاد و تحلیل ساختار جملۀ اول است . صاحب­نظران دستور در تعیین نهاد این دسته از جملات یا نظری ارایه نداده و فقط گسسته­بودن اضافه را برجسته نموده­اند یا دست به تحلیل­های غریبی زده­اند که اختلاف آرایی در پی داشته­است . در مقالۀ حاضر که با استفاده از روش کتابخانه­ای و تحلیلی شکل­گرفته، ساخت این قسم از جمله­ها در زبان فارسی تبیین و تحلیل شده­است . این پژوهش ضمن نقل و نقد آرای دستورنویسان و مطابقت ساخت این جمله­ها با الگوهایی از جمله­ در زبان عربی، به این نتیجه دست یافته­است که جملات موضوع این پژوهش در زبان فارسی، دو نهادی­اند .