چالش‌های ناشی از مالکیت اثر مشترک در نرم‌افزار و شیوه‌های قراردادی پیشگیری از آن‌ها

نویسندگان

1 دانشیار ،دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.48311/CLR.29.2.6
چکیده

اثر مشترک مفهومی است که عموماً در قلمرو آثار خلاقانه مطرح و به وضعیتی اطلاق می‌شود که دو یا چند نفر با مهارت‌ها، ایده‌ها و دیدگاه‌های منحصربه‌فرد در خلق یک نرم ­افزار مشارکت می­کنند. امروزه تأکید بر آن است که خلق نرم ­افزار متکی به کار گروهی باشد، اما چهارچوب حقوقی مشخصی جهت بهره­ برداری از این نوع کار گروهی به­ نحو مطلوب پیش ­بینی نشده و در تعریف و پیامدهای این نوع آثار نیز ابهام و اشکالات قانونی زیادی در قوانین ملی وجود دارد. چنانچه مشارکت در خلق اثر جنبه بین ­المللی داشته باشد، مثلاً چند برنامه­ نویس از چند کشور بخواهند نرم ­افزار مشترکی را خلق نمایند، این چالش ­ها می­توانند تشدید و ادامه کار را به دلیل بروز اختلافات با وقفه جدی مواجه گردانند. نگاهی گذرا به مقررات کپی­ رایت در نرم ­افزار در نظام‌های حقوقی مختلف حاکی از آن است که پرسش­ های اساسی در خصوص موضوعات آفرینش­های فکری مشترک در مورد نرم ­افزار وجود داشته و پاسخ­ های مختلف به هر یک، در حقیقت نشان­ دهنده رویکردهای مختلف نسبت به مسائل مهم آن بوده است. بنابراین، اعمال قوانین ملی در خصوص مورد ممکن است نتواند انتظارات طرفین، یعنی برنامه­ نویسان، را برآورده نماید. چنانچه حل چنین مشکلاتی از قبل بین طرفین طی قراردادی پیش ­بینی نشود، ممکن است در همکاری دوستانه که برای یک شراکت موفق بسیار مهم است، مشکلات جدی ایجاد نماید. لذا برای رفع هرگونه چالش و اختلافات بالقوه در مورد مالکیت کد رایانه­ ای و پیچیدگی ­های ناشی از پیامدهای حقوقی اثر مشترک، انعقاد قرارداد مشارکت در نرم ­افزار امری ضروری خواهد بود.