فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر پاسخ به این سوال است که الگوی سه‌سطحی آموزش نقد جنبش‌های معنوی نوپدید بر پایه تربیت اسلامی از چه ساختار و مؤلفه‌هایی برخوردار است و چگونه می‌توان آن را در نقد منظومه فکری- تربیتی ذن بودیسم به کار بست؟ به منظور دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و رویکردی تطبیقی، از طریق واکاوی متون اصیل اسلامی و منابع معتبر ذن، به طراحی الگویی ساختاریافته در سه سطح سنجش مبانی فلسفی- الهیاتی، تحلیل روش‌های تربیتی- عملی و ارزیابی پیامدهای فردی و اجتماعی پرداخت. یافته‌های تحقیق نشان داد که مکتب ذن با وجود جذابیت‌های ظاهری، در سطح مبانی از هستی‌شناسی پان‌انتیستی و معرفت‌شناسی عقل‌ستیز رنج می‌برد؛ در سطح روش‌ها به تکنیک‌هایی بدون پشتوانه عقلانی و اخلاقی متکی است، و در سطح پیامدها به فردگرایی افراطی و غفلت از مسئولیت‌های اجتماعی می‌انجامد. در مقابل، تربیت اسلامی با ارائه منظومه‌ای توحیدی، فطرت‌محور و عقلانی، چارچوبی جامع برای نقد این جنبش‌ها عرضه می‌کند. نوآوری این تحقیق در ارائه الگویی نظام‌مند و قابل تعمیم برای آموزش نقد جریان‌های معنوی معاصر است که می‌تواند توسط نهادهای آموزشی و فرهنگی در مواجهه هوشمندانه با چالش‌های معنوی عصر حاضر به‌کار گرفته شود.