واکاوی ترجمه انگلیسی کنایات نهج‌البلاغه؛ تحلیل موردی‌ـ‌‌موضوعی نفرین و نکوهش

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران.

2 عضو هیأت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران.

3 دانش آموخته دانشگاه حضرت معصومه(س)ُ قم، ایران.

doi
چکیده

کنایه یکی از صنایع ادبی مهم و مؤثر در زیبایی آفرینی و بلاغت کلام محسوب می­گردد. وجود کنایات متعدد در نهج‌البلاغه افزون بر منظر زیباشناسانه آن، به جهت فهم درست مقصود سخن پیشوای معصوم مسلمانان، اهمیت دارد و این اهمیت، آنگاه که کنایات پا به عرصه ترجمه می­نهند، دوچندان می­شود. هدف تحقیق حاضر، واکاوی ترجمه کنایات نفرین و نکوهش در ترجمه­های انگلیسی نهج‌البلاغه (سید­علی­رضا، عسکری‌جعفری، فروتن/مرعشی) با روش توصیفی و تحلیلی است. یافته­های این پژوهش چنین است: هیچ‌یک از کنایات به روش ترجمه کنایی، معادل­یابی نشده­اند؛ فروتن/مرعشی و عسکری‌جعفری بیشتر از ترجمه معنایی و سید‌علی‌رضا بیشتر از ترجمه تحت‌اللفظی بهره گرفته­اند؛ ترجمه تلفیقی نیز کمتر از دو روش قبل ولی کم و بیش مورد توجه هر سه مترجم قرار گرفته است؛ برخی کنایات در ترجمه عسکری‌جعفری اصلاً ترجمه نشده­اند. نتیجه تحقیق نشان می­دهد معادل­یابی کنایات نهج‌البلاغه برای زبان مقصد هم دشوار است و هم به شیوه واحد ممکن نیست. بهترین شیوه عملی ترجمه، معنایی یا تلفیقی است ولی در موارد دشوار، به جای خودداری از ترجمه، روش تحت‌اللفظی را باید به کار بست.