شرط انتقال مسئولیت در برابر اشخاص ثالث در قراردادهای خصوصی (مطالعه‌ تطبیقی نظام حقوقی ایران و آمریکا)

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، عضو هیأت علمی گروه حقوق، مؤسسه آموزش عالی خراسان، مشهد، ایران.

doi
10.48311/CLR.29.1.6
چکیده

در نظام­های حقوقی ایران و آمریکا شروط انتقال مسئولیت در برابر اشخاص ثالث به­ منظور مدیریت ریسک­ها (خطرها)ی وابسته به قرارداد مورد استفاده قرار می­گیرد و در فرض ورود خسارت به ثالث و مآلاً طرح دعوای خسارت از سوی او، حقوق و تکالیف طرفین قرارداد را تغییر می­دهد. از آنجا که تعیین قلمرو، ماهیت و آثار شرط انتقال مسئولیت تا حدود زیادی بستگی به توافق طرفین و نحوه­ تنظیم شرط دارد، درک و فهم طرفین از مفهوم شرط انتقال مسئولیت تأثیر بسزایی در تعیین ماهیت، آثار و در نهایت قابلیت اجرای این شرط در مراجع قضایی خواهد داشت. در این پژوهش تحلیلی و تطبیقی، ضمن بررسی مفهوم شرط انتقال مسئولیت در برابر اشخاص ثالث، درصدد پرداختن به ماهیت، نحوه­­ اجرا و آثار این شرط در قراردادهای خصوصی دو نظام حقوقی ایران و آمریکا می­باشیم. مطابق مفاد شرط انتقال مسئولیت در برابر اشخاص ثالث، یکی از طرفین رابطه­ قراردادی می­تواند ریسک مسئولیت نهایی ضرر و خسارت تحمیل­شده بر طرف دیگر ناشی از دعاوی ثالث را بپذیرد و تعهد مشروطٌ­علیه نیز از این حیث تعهد به نتیجه محسوب است. اگرچه شروط انتقال مسئولیت علی­الاصول بین طرفین نافذ و صحیح هستند، لیکن به ­منظور حفظ حقوق اشخاص ثالث در برابر او قابل استناد نمی­باشند.