ارزیابی کیفیت ترجمۀ تصاویر بلاغی نور و تاریکی در قرآن در پرتو الگوی جولیان هاوس (نمونهپژوهی: آیۀ 40 – 35 سورۀ نور)
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات انکلیسی، دانشکده ادبیات و زبان ها، دانشگاه اراک
doi
چکیده
این مقاله، کیفیت ترجمۀ تصاویر بلاغی آیات 40-35 سورۀ نور را در گزیدهای از ترجمههای فارسی و انگلیسی از منظر رویکرد جولیان هاوس ارزیابی میکند. تصاویر بلاغی نور و تاریکی از جمله کلیدیترین تصاویر بلاغی مرتبط با دو مفهوم خیر و شر است که معناهای ظاهری و باطنی خاص خود را دارند و در کتابهای تفسیری، معناها و برداشتهای گوناگون از آنها ارائه شده است. الگوی پیشنهادی هاوس، دو وجه کاربر و کاربرد متن اصلی و مقصد را در راستای ایجاد تعادل نقشی بررسی میکند. وجه کاربر به تشخص زبانی، گویش، زمان و حوزۀ عملکرد و وجه کاربرد به رسانه و مشارک مربوط میشوند. انتخاب ترجمههای فارسی و انگلیسی مبتنی بر سیر گاهشمارانه و مقبولیّت و پذیرفتگی میان عوام و خواص خوانندگان، از میان گزیدهای از ترجمههای فارسی و انگلیسی بوده است. نتایج بررسی نشان میدهد همۀ مترجمان، ضمن توجه به صورت و ساختار زبان مقصد همعصر خود، تصاویر بلاغی این سوره را عیناً در زبان مقصد بازآفرینی، و ترجمهای تحتاللفظی از این تصاویر ارائه کردهاند که در راستای اهداف دینشناختی آیات این سوره قرار دارد. در مجموع، مترجمان، ترجمهای آشکار از این تصاویر ارائه کردهاند و طبق الگوی هاوس، ترجمههای فارسی و انگلیسی بررسی شده، هیچ انحراف معنادار و محسوسی را از متن اصلی قرآن نشان نمیدهند و مترجمان در هر دوره، این تصاویر را بسته به ویژگیهای زبانی فرهنگ مقصد ترجمه کردهاند. در مجموع، شاید اتخاذ رویکردی تلفیقی از الگوها، در ارزیابی کیفیت ترجمههای فارسی و انگلیسی قرآن کریم کارآمدتر باشد.
