واکاوی تجربههای عرفانی انفسی در دیوان غزلیات شمس بر مبنای نظریۀ هرمنوتیک گادامر
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشگاه تربیت مدرس
3 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
4 دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.2634/Lire. 20.81.177چکیده
تصویرگریهای نشأتگرفته از تجربه عرفانی انفسی در غزلیات مولوی، تا کنون به طور اختصاصی و مستقل، یکجا و منتظم کاویده نشده است؛ اگرچه به نحوی کلی و کلان، اقسام و شاخه های خیال بندیها و تصویر آفرینی های مولوی در چرخه پژوهش قرار گرفته است. این پژوهش مدعی است که مولوی در غزلیات شمس توانسته است تصویرهای ناب برجوشیده از تجربه درونی و شهودی خود را، که عموماً غیرقابلتوصیفاست به زنجیر بیان بکشد و این رخدادی است نادر که مولوی آن را پشت سر نهاده و موفّق شده است انتزاعیترین تجربهها را به زبان بیاورد. در این پژوهش، که بر اساس شیوۀ توصیفی-تحلیلی با ابزار کتابخانهای و استنادی و در چارچوب نظری هرمنوتیک گادامر انجام شده است، پس از مروری بر نظریات پژوهشگران مختلف دربارۀ جداسازی تجربه عرفانی، آن دسته از غزلیات دیوان شمس که به طور خاص، نمودهایی از تجربیات عرفانی انفسی مولوی بهشمار میرود بر اساس احساس جاری در غزل به چهار دستۀ تفاخر و هشدار، بازخواست و ملامت، ضرورت بازشناسیخویشتن و شوق و بخشایش تقسیمبندی شده و برای نمونه، غزلی از هر کدام از این دستهها، بررسی و تحلیل قرار شده است.