وقوع ویروس موزائیک گوجه‌فرنگی آلوده‌کننده کدوئیان در برخی از استان‌های ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 فارغ التحصیل کارشناسی‌ارشد گروه بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

doi
چکیده

چکیده     ویروس موزائیک گوجه‌فرنگی Tomato mosaic virus (ToMV) یکی از مخرب‌ترین ویروس‌های آلوده‌کننده سبزیجات می‌باشد. این تحقیق به‌منظور برآورد وضعیت پراکنش ToMV در برخی از کدوئیان شامل خیار، کدو و هندوانه صورت گرفت. برای این منظور طی سال‌های 1387 تا 1389 از چندین مزرعه از استان‌های مختلف کشور نمونه‌برداری انجام شد. نمونه‌های برگی از بوته‌های علائم‌دار انتخاب و با استفاده از روش الیزای مستقیم مورد ارزیابی قرار گرفتند. نمونه‌هایی که آلوده تشخیص داده شدند برای ادامه کار انتخاب شدند. تعیین دامنه میزبانی با استفاده از مایه‌زنی مکانیکی گیاهان محک انجام شد. تأیید آلودگی نمونه‌ها با استفاده از آزمون مولکولی RT-PCR و با Total RNA استخراج شده از نمونه‌ها انجام شد. این آزمون به روش semi-nested RT-PCR و با استفاده از آغازگر عمومی توباموویروس‌ها و آغازگر اختصاصی مربوط به گونه ToMV انجام پذیرفت. باند مورد انتظار معادل 675 جفت باز برای نمونه‌های آلوده به‌دست آمد. نتایج آزمون‌های الیزا، زیست‌سنجی و RT-PCR وجود ویروس موزائیک گوجه‌فرنگی را در کدوئیان مختلف شامل خیار و کدو مسمای از مراغه، هندوانه از ارومیه، خیار از زاهدان و رودان و کدو مسمائی از ورامین اثبات نمود. نتایج این تحقیق نشان داد کدوئیان کاشته شده در ایران به ویروس موزائیک گوجه‌فرنگی آلوده می‌باشند و لازم است که در اتخاذ برنامه‌های مدیریت کنترل بیماری‌های کدوئیان اجرای اصول مبارزه با ToMV نیز مدنظر قرار گیرد.