بررسی رابطه مبادله منتخبی از محصولات کشاورزی جهان و ایران طی چند دهه گذشته

doi
10.30490/aead.2002.132288
چکیده

مقاله حاضر ابتدا به تبیین مبانی نظری و تاریخی رابطه مبادله می پردازد. سپس رابطه مبادله منتخبی از محصولات کشاورزی مبادله ای را در مقایسه با کالاهای صنعتی ساخته شده در بازارهای جهانی و ایران طی چند دهه گذشته مورد محاسبه، بررسی و تحلیل قرار می دهد. به عبارت دقیق تر در این مقاله اولاً مباحث نظری و تعاریف متعدد و متعارف از رابطه مبادله و نحوه محاسبه آن به اختصار ارائه می شود ثانیاً نتایج حاصل از پاره ای پژوهش ها و شواهد تجربی در خصوص روند دراز مدت و تغییرات کوتاه مدت رابطه مبادله در بین مواد اولیه و محصولات کشاورزی از یک سر و کالاهای ساخته شده صنعتی از سوی دیگر، مورد بررسی قرار می گیرد. در این زمینه نتایج به دست آمده از پژوهش ها و همچنین نقدهای صورت گرفته بر آن ها مورد توجه قرار گرفته است. ثالثاً نتایج حاصل از تحقیق در دو محور به شرح زیر ارائه می شود: ابتدا ۲۰ قلم از محصولات کشاورزی و فراورده های آن در بازارهای جهانی طی سال های ۱۹۶۸-۱۹۹۷ انتخاب و رابطه مبادله پایاپای تهاتری) خالص این محصولات در مقایسه با کالاهای ساخته شده صنعتی محاسبه و تحلیل میشود سپس ۱۵ قلم از محصولات مهم صادراتی کشاورزی ایران انتخاب می گردد و رابطه مبادله پایاپای خالص و درآمدی آن برای دوره زمانی ۱۹۷۶-۱۹۹۸ محاسبه و بررسی می شود. در پایان مقاله نیز علاوه بر جمع بندی ملاحظات پایانی و توصیه های سیاستی منتج از پژوهش ارائه می گردد.