تخمین قیمت تمام شده آب کشاورزی پای سدهای مخزنی با رهیافت اقتصاد مهندسی: مطالعه موردی سدهای مخزنی بوکان مهاباد و بارون در آذربایجان غربی

doi
10.30490/aead.2002.132290
چکیده

کمبود آب در ایران به علت قرار گرفتن کشور در کمربند بیابانی همواره یکی از مشکلات بنیادی توسعه اقتصادی جامعه برده است. به گواهی آمارهای مربوط به ظرفیت بالقوه و بالفعل آب کاهش کیفیت آب به سبب آلودگی های گسترده و نیز دخالت بشر در چرخه طبیعی آن از عوامل بازدارنده ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضای آب محسوب می شود. تحولات اقتصادی منابع طبیعی و طرح دیدگاه های جدید در مورد بهره برداری منطق و مناسب از منابع به طور خاص موجب شده است که استفاده از دانش و ملاحظات اقتصادی و اجماعی در ه به ترتیب عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه و کارشناس سازمان آب منطقه ای آذربایجان غربی برنامه ریزی و مدیریت عرضه و تقاضای آب جایگاهی مهم را به خود اختصاص دهد. با توجه به ابعاد مدیریت منابع آب، ضرورت توجه به مدیریت تقاضا بیش از پیش احساس می شود. در مطالعه حاضر، قیمت تمام شده آب در سال زراعی ۱۳۷۷-۷۸ در پای سدهای مخزنی مورد بهره برداری در استان مرزی آذربایجان غربی تخمین زده شده است. این مطالعه از نوع اکتشافی است و اصول اقتصاد مهندسی، مبنای نظری محاسبات آن را تشکیل داده است. مهمترین یافته این مطالعه، بالابودن چشمگیر ترخ واقعی آب از نرخ مورد عمل سازمان آب منطقه ای است. همسان کردن ترخهای واقعی و ترخ مورد عمل نیاز به تغییرات بنیادی در ساختار ساماندهی حاملان عرضه و تقاضای آب دارد و اندیشه حاکم بر تغییرات مورد انتظار این است که در شرایط بحران آب آب و سرمایه گذاری در آن از حالت خطبه رایگان خارج شود و به صورت کالایی با ارزش اقتصادی در آید. لذا باید بستری قابل دفاع در این برهه انتقالی فراهم کرد.