سوء استفاده از حق در دادرسی مدنی ایران و فرانسه

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی،دانشکده حقوق،دانشگاه قم،قم، ایران

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی،دانشکده حقوق، دانشگاه قم،قم،ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه قم،قم،ایران

doi
چکیده

اصحاب دعوا، در دادرسی مدنی حقوق متعددی دارند؛ ممکن است این حقوق مورد سوء­ استفاده، قرار گیرد. در قانون آیین دادرسی مدنی ایران، ممنوعیت سوءاستفاده از حق به تصریح و در قالب یک ماده قانونی، پیش‌بینی نشده است. از این­رو، پرسشی اساسی مبنی بر این­که «آیا در دادرسی مدنی، اصل ممنوعیت سوء استفاده از حق پذیرفته شده است یا خیر؟»، مطرح می­گردد. با توجه به سکوت قانون آیین دادرسی مدنی ایران، ممکن است در ممنوعیت سوءاستفاده از حق در دادرسی مدنی، تردید ایجاد شود؛ اما با بهره­گیری از روش تحقیق کتابخانه­ای و با استناد به ادله و مبانی دیگر (ازجمله اصول حقوقی، نظم عمومی، اخلاق، اهداف دادرسی و غیره)، این تردید رفع خواهد شد و می­توان ­ممنوعیت سوءاستفاده از حق در دادرسی مدنی را اثبات کرد. اگرچه این مبانی در حقوق فرانسه نیز جریان دارد، اما قانون­گذار فرانسه به این مبانی، اکتفا ننموده و در خصوص ممنوعیت سوءاستفاده از حق، سکوت اختیار نکرده است؛ بلکه مواد قانونی صریح و متعددی را برای ممنوعیت سوءاستفاده از حق پیش‌بینی نموده است.