فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقد دینی و اخلاقی شعر و ارتباط بین شعر و شرع یکی از مسائل مهمی است که شعرا و حکمای مختلف در تاریخ نقد ادبی به آن پرداخته‏اند. یکی از این شاعران حکیم آذری اسفراینی است که در سال 830 ق رساله‏ای در دفاع از شعر نوشت، که در آن برای دفاع از ارزش، جایگاه و کارکرد شعر نکات قابل توجهی مطرح کرده است که از دیدگاه تاریخ نقد ادبی در ایران ارزشمند است. او در این رساله می‏خواهد برای مشروعیت بخشیدن به شعر جایگاهی در کنار وحی و احادیث بیابد و دربارۀ آیات و احادیثی که در ذم و نکوهش طایفۀ شعرا آمده است، روشنگری کند. او برای دفاع از شعر دلایلی می‏آورد که مبتنی بر قداست شعر است، همچون شاعر بودن انبیا و اولیا، عطیه دادن پیامبر و ائمه به شعرا، ایمان آوردن ارواح شعرا به اسلام و داستان‏های غیبی مبتنی بر کمال مرتبۀ روحانی شعرا. در کنار این دلایل به دلایل دیگری همچون استشهاد به شعر در متون، وابستگی موسیقی به شعر، استقبال مخاطبان و جایگاه رفیع شاعران نزد ملوک گذشته استناد می‏کند. علاوه بر این‌ها آذری با همان نگاه مذهبی دو ویژگی برای شاعران این اشعار ذکر می‏کند که عبارت است از داشتن تحقیق و توفیق درکنار هم و دسترسی داشتن به کمال و جمال و جلال الهی.