مطالعه شاخص‌های مؤثر مدیریت شهری در برنامه‌ریزی فضاهای سبز شهری (نمونه مطالعاتی: پارک بزرگ تبریز)

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری و شهرسازی، واحد ایلخچی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلخچی، ایران.

2 دانش اموخته کارشناسی ارشد، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران .

doi
10.22034/jprd.2025.64220.1147
چکیده

رشد انفجاری شهرها به‌خصوص بعد از انقلاب صنعتی، آنها را با مشکلات متعددی روبه‌رو کرد؛ از جمله این مشکلات کاهش فضاهای سبز و باز شهری می‌باشد که موجب کاهش کیفیت زندگی شهری شده است. تبریز بعنوان یکی از شهرهای منطقه سرد و کوهستانی کشور، با گسترش فیزیکی شهر، مشکلات متعددی از جمله نداشتن برنامه جامع فضای سبز، کمبود آب، از بین رفتن باغات و اراضی کشاورزی و کاهش فضای سبز گریبان گیر شده و نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای اراضی کشاورزی شهری‌اش است. هدف از نگارش این مقاله، بررسی وضعیت فضای سبز شهری (محدوده پارک بزرگ تبریز) و برنامه‌ریزی و مدیریت این فضاها و ارائه راهکارهای کاربردی است. پژوهش از نوع کاربردی، به روش ترکیبی (کمی و کیفی) و به‌صورت توصیفی و تحلیلی و پیمایشی انجام می‌گیرد. اخذ اطلاعات لازم از طریق مطالعات اسنادی، کتابخانه‌ای، پرسشنامه و مصاحبه با جامعه آماری مردم منطقه، متخصصین، مدیران شهری و با آزمون آماری ناپارامتری و حجم نمونه‌گیری با فرمول کوکران و تجزیه‌وتحلیل با استفاده از نرم‌افزار SPSS صورت می‌گیرد. نتایج حاصل از پژوهش از طریق بررسی متغیرهای کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی نشان می‌دهد که مدیران و برنامه‌ریزان شهری باید در جهت رفع مسائل و مشکلات عوامل موجود در پارک بزرگ همچون؛ دسترسی، امنیت اجتماعی و محیطی، برگزاری جشنواره‌ها، نمایشگاه‌ها، گلخانه‌های تخصصی، و...، ساماندهی فروشگاه‌های عرضه محصولات و خصوصا تلاش برای حفاظت از باغ‌های محدوده با ارائه شیوه‌های نوین مدیریتی و برنامه‌ریزی در قالب پارک کشاورزی با توجه به اقلیم شهر و با توجه به راهکارهای اساسی و اجرایی ارائه‌شده، کوشا باشند.