بررسی عوامل مؤثر در هویت فضاهای شهری: نمونه موردی پلهای گردشگری تاریخی و معاصر
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.
2 دانشیار گروه معماری، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.
3 استادیار گروه معماری، واحد اسکو، دانشگاه آزاد اسلامی، اسکو، ایران.
4 پژوهشگر فوق دکتری طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jprd.2025.62935.1115چکیده
پلها در فضاهای شهری معاصر و تاریخی جزئی از فضاهای گردشگری در شهر محسوب میشدند. با توجه به پیدایش موضوع هویت و اهمیت افراطی به مسائل عینی و عملکردی در دوره مدرن، حرکتی متضاد صورت گرفت که نظریهپردازان را بیشتر به سمتوسوی عوامل انسانی و معنایی معطوف کرد. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مؤثر در هویت فضاهای شهری نمونه موردی پلهای گردشگری تاریخی و معاصر می-باشد. این تحقیق با روش ترکیبی و با رویکرد کیفی در کمی «لانه به لانه»، ابتدا به جمعآوری اطلاعات کتابخانهای با تکنیک اسنادی در ارتباط با موضوع پرداخته است، سپس از تکنیک مصاحبه برای تدقیق مؤلفههای بهدستآمده در مبانی نظری بهره برده است. مؤلفههای استخراجشده از پرسشنامه، با طیف لیکرت صورت گرفته و بین کاربران پلها توزیع شده است. نتایج با نرمافزار«EViews» مورد تحلیل قرار گرفته و از آمارههای مختلف در تحلیل نتایج استفاده شده است. از نتایج رگرسیونی، میانگین ضریب تعیین پلهای معاصر و تاریخی اینگونه استنباط میشود که همواره در برهههای تاریخی از مؤلفههای مشخصی برای ایجاد هویت در پلها بهعنوان یک فضای شهری بهره میگرفتند، نکته حائز اهمیت در پلهای تاریخی این امر است که با توجه به کالبد و تزئینات پلها، فاکتور خانواده نقش پر رنگی در ایجاد احساس تعلق مکانی داشته است در حالی که در پلهای معاصر به علت همجواری عملکردهای گوناگون، تفریحی، تجاری و گردشگری ضرایب مؤلفههای هویت در حوزههای اجتماعی و فضایی بیشتر است.
