تحلیل ناهمگونی فضایی برخورداری از خدمات بهداشتی- درمانی با استفاده از تکنیک ترکیب خطی وزنی مبتنی بر رویکرد ROC روش رتبه بندی (مطالعه موردی: محلات شهر اردبیل )

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/jprd.2025.65915.1183
چکیده

خدمات بهداشتی درمانی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و دسترسی به آن پیش‌زمینه ایجاد عدالت در جامعه است. هدف تحقیق حاضر تحلیل ناهمگونی فضایی در برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی بوده و روش تحقیق آن نیز توصیفی – تحلیلی می‌باشد. در این پژوهش برای تحلیل ناهمگونی فضایی ابتدا اطلاعات مکانی و توصیفی مربوط به نه شاخص در حوزه بهداشت و درمان در شهر اردبیل جمع‌آوری و با استفاده از پایگاه داده OSM به‌روز گردید. در مرحله بعد متغیرها با جمعیت محلات شهر استانداردسازی و تبدیل به شاخص گردیده و سپس وزن شاخص‌ها با استفاده از رویکرد ROC روش رتبه‌بندی محاسبه شده است، در مرحله آخر نیز از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره WLC برای تلفیق لایه‌ها استفاده شده است. نتیجه به دست آمده نشان داد که ناهمگونی فضایی شدیدی در بین محلات و مناطق شهرداری شهر اردبیل در برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی وجود دارد، به‌طوری‌که منطقه 1 شهرداری که منطبق با مرکز جغرافیایی شهر می‌باشد وضعیت بسیار بهتری در برخورداری از خدمات دارد به‌طوری‌که 45 درصد جمعیت این منطقه ساکن در 5 محله در وضعیت بسیار برخوردار قرار دارد. در مقابل مناطق 4 و 5 شهرداری دارای وضعیت نامطلوبی در برخورداری از خدمات بهداشتی می‌باشد و به ترتیب 81 و 73 درصد جمعیت این مناطق در وضعیت بسیار محروم قرار دارند. از کل محلات شهر نیز 12 محله خیلی محروم، 15 محله محروم، 12 محله متوسط، 7 محله برخوردار و 5 محله در وضعیت بسیار برخوردار قرار دارد.