کارکرد مدل‌های اقتصادی در شناسایی و وضع قواعد مسئولیت با تکیه بر مدل‌سازی ریاضی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی, دانشکده حقوق و علوم سیاسی - دانشگاه علامه طباطبائی- تهران - ایران

2 دانشجوی دکتری،حقوق خصوصی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی - دانشگاه علامه طباطبائی - تهران - ایران

doi
چکیده

شیوه استفاده و به‌کارگیری «مدل­های اقتصادی» در شناسایی و وضع قواعد مسئولیت، یکی از موضوعات مهم و قابل توجه در پژوهش حاضر است. کارکرد «مدل­ها» در تحلیل پدیده­های حقوقی، از جمله قواعد مسئولیت، فهم منطق تصمیم‌گیری به هنگام مواجهه با مسائل میان‌رشته­ای است تا از این طریق، تصمیمات «عوامل تصمیم گیر» در نظام مسئولیت، بهینه‌سازی گردد. استفاده­ و به‌کارگیری قواعد مسئولیت برای رسیدن به هدف بهینگی توسط اقتصاد، ماهیت مسئله­ی مورد پرسش در این مدل­ها را میان رشته­ای می­سازد. برای مثال ضابطه­ی کارآمدی قواعد مسئولیت، ایجاد انگیزه­های بهینه­ی اقتصادی جهت اعمال احتیاط و فعالیت می­باشد. در واقع، مسئله­ی فراروی مدل اقتصادی ارائه شده از قواعد مسئولیت، وضع قاعده­ی مسئولیت در مصادیق حوادث یکجانبه است؛ به نحوی که متغیرهای تصمیم، از جمله سطح احتیاط و فعالیت، بهینه شده و هدف مندرج در تابع هدف، تحقق یابد. پژوهش حاضر ضمن تأکید بر نقش مدل‌سازی در شناسایی و وضع قواعد مسئولیت، تلاش می­کند تا با رویکرد مدل‌سازی اولاً به احصای مصادیق حوادث یکجانبه و ارائه­ی ضابطه برای احصای این مصادیق پرداخته و ثانیاً به تحلیل قواعد مسئولیت مطلق و تقصیر در مصادیق حوادث یکجانبه براساس روش مدل‌سازی بپردازد؛ امری که در پژوهش­های صورت گرفته تاکنون به آن پرداخته نشده است. به این ترتیب، در این پژوهش، نمونه­ای از کاربرد روش مدل‌سازی که دارای پرسش و در واقع مسئله­ای با ماهیت میان رشته­ای است، ارائه می­گردد.