فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به مقایسه قاعده‌های همسایه در انگلیس، سامری خوب در آمریکا و احسان در حقوق اسلامی می‌پردازد و اصل برادری را در فرانسه از نظر می‌گذراند. تمرکز این پژوهش تطبیقی، بر گستره و کاربرد این قواعد، به خصوص در بحث ضمان شخص نیکوکار است. این مطالعه نشان می‌دهد که نظام کامن‌لا نیکوکاری را حتی در محدوده نجات انسان‌های در خطر، تنها وظیفه اخلاقی شمرده است؛ اما نظام حقوق مدنی و اسلام این وظیفه را شناسایی نموده‌اند. هم‌چنین روشن می‌گردد تا چه حد این قاعده‌ی اسلامی گستره و کاربردی وسیع داشته و محدود به حالت ضرورت نیست. نظام کامن‌لا نیز در مورد روابط خاص بین نجات‌گر و زیان‌دیده، این وظیفه را پذیرفته و رویه قضایی در تعریف این مفهوم در حال گسترش است. معیارهایی هم در نظام حقوق مدنی ذکر شده است. در این زمینه معیارهایی که برای توصیف شخص نیکوکار آمده، کاربردی و مفید است. به جهت همسانی معیار معقول بودن در حقوق اسلامی و حقوق تطبیقی، این معیارها می‌تواند مورد استفاده واقع گردد. معیارهای: حسن نیت، مجانی بودن، نبود رابطه قراردادی، نبود تقصیر سنگین در فعالیتهای خیرخواهانه، قابل توجه است.