نقد و بررسی سبک نگارش زنانه در خاطرات سردار مریم بختیاری

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.48311/lcq.2025.27553
چکیده

زنانه‌نویسی یا سبک نگارش زنانه، موضوعی است که مورد قبول بیشتر زبان‌شناسان و منتقدان ادبی است و بررسی سبک نگارش زنانه یا زنانه‌نویسی یکی از وجوه نقد فمنیسیتی آثار ادبی است. در این بررسی، محقق به دنبال یافتن، بررسی و تبیین مصادیق زنانه‌نویسی در یک اثر ادبی است. بر این اساس در این مقاله، با هدف یافتن و تبیین مصادیق زنانه‌نویسی، خاطرات سردار مریم بختیاری، به روش تحلیل محتوا (رویکرد توصیفی ـ تحلیلی) بررسی شده و درنهایت مشخص شده که در سطح لحن و آهنگ، لحن‌های مناسب با انواعی از پرسش‌های بلاغی، جملات عاطفی و گاه اندرزی آفریده شده است. در لایة واژگانی نیز نویسنده با آوردن انواعی از قید‌های شدت‌افزا و تقلیل‌دهنده، نفرین‌ها، دعاها، دشنام‌ها و تکیه‌کلام‌های خاص، به نوعی از نشان‌داری واژگانی رسیده است. در سطح نحوی، بسامد جملات ساده، کوتاه، هم‌پایه (هم‌پایه با علائم نگارشی) بالاست و نویسنده از عنصر وجهیت و نزدیکی زبان نوشتار به گفتار بهره برده و البته در برخی از جاها، تسامح‌های نحوی، تقدیم و تأخیرهای ناصواب و اشکالات دستوری دیده می‌شود. در لایة محتوایی، خاطرات سردار مریم مصداق بارز یک نوشتة زنانه است، زیرا در آن خاطرات، نویسنده بارها از خود به عنوان یک زن، مشکلات و گرفتاری‌هایش در دوران شوهرداری، بارداری و... سخن گفته و فرهنگ مردسالار را به چالش کشیده است.