تأثیر محیط‌کشت، قند و تنطیم‌کننده‌های رشد گیاهی در ریزازدیادی پایه رویشی سنت‌جولین A (Prunus domestica spp. Insititia)

نویسندگان

1 استادیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین

2 دانشیار گروه بیوتکنولوژی، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد گروه بیوتکنولوژی، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین

4 کارشناس‌ارشد گروه بیوتکنولوژی، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین

doi
چکیده

پایه رویشی سنت­جولین A به­عنوان یکی از پایه­های رویشی مهم نیمه­پاکوتاه با سازگاری خوب با  بیشتر ارقام میوه­های هسته­دار (به­ویژه با آلو) به­شمار می­آید. در این پژوهش اثر 5 نوع محیط­کشت MS)، WPM، TK، GNH و mGNH)، اثر متقابل تنظیم­کننده­های رشدی ( BAPدر غلظت­های 25/0، 5/0 و 1 میلی­گرم بر لیتر وIBA  در غلظت­های 0/0، 05/0، 1/0 و 2/0 میلی­گرم در لیتر)، و همچنین اثر  منبع کربوهیدرات (گلوکز و ساکارز) هر کدام به­طور جداگانه در غلظت­های صفر، 10، 20 و 30 گرم در لیتر روی میزان نوساقه­زایی پایه رویشی یاد شده مورد مطالعه قرار گرفت. برای تحریک ریشه­زایی تأثیر دو روش مختلف کاربرد IBA و NAA (پیش­تیمار تدریجی و پالسینگ) نیز به­طور مستقل مطالعه گردید. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد نوساقه سالم (125/2 در هر ریز­نمونه) در محیط­کشت MS به­همراه 5/0 میلی­گرم در لیتر BAP و 1/0 میلی­گرم در لیتر IBA  به­دست آمد که اختلاف معنی­داری در سطح 05/0 =α با سایر تیمارهای به­کار برده شده داشت. هرچند نتایج بیانگر اثرات متقابل معنی­دار ساکارز و گلوکز در سطح 01/0=α برای هر دو صفت تعداد و طول نوساقه بود ولی بیشترین تعداد نوساقه­ سالم (66/2) با کیفیت رشد مناسب در محیط­کشت MS حاوی ترکیبی از دو قند هر یک 20 گرم بر لیتر و بلندترین نوساقه­ها با میانگین طول 5/8 میلی­متر در محیط­کشت  MSحاوی 30 گرم در لیتر ساکارز مشاهده شدند که در سطح 05/0=α اختلاف معنی­داری با سایر تیمارها داشتند. نتایج به­دست آمده از مرحله تحریک ریشه­زایی بیانگر کارآیی بالای روش پالسینگ (با 28/77 درصد ریشه­زایی و 82/1 ریشه در هر ساقه) نسبت به روش معمولی و برتری NAA نسبت به IBA در افزایش راندمان ریشه­زایی بود. گیاهچه­های ریشه­دار شده با 60% موفقیت پس از سازگاری در مخلوط پیت ماس و پرلیت در اتاقک رشد به گلخانه منتقل شدند.