چالش های شناخت و برگردان مفهوم مبالغه در فعل های مزید قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

doi
چکیده

موضوع مبالغه در علوم گوناگون زبان عربی مورد توجه بوده اما کم‌تر به این مفهوم در افعال مزید- به ویژه در قرآن کریم- توجه شده است. فراوانی مبالغه در افعال مزید قرآن و نهفته­های معنایی این صیغه­ها و عدم توجه کافی مترجمان در برگردان آن­ها، پژوهش و بررسی این موضوع را ضروری می­نماید. در پژوهش حاضر، با روش توصیفی- تحلیلی چالش­های مفهوم مبالغه و برگردان آن در افعال مزید قرآن مورد بررسی قرار گرفته است که هدف آن، معرفی این چالش­ها و در نهایت ارائه ترجمه­ای دقیق­تر از قرآن است. بر اساس یافته­های این پژوهش، می­توان دست­کم سه چالش مهم در این زمینه برشمرد که عبارت­اند از: تعدد معانی باب­های مزید و غلبه معانی مشهورتر، درهم­تنیدگی دو مفهوم «کثرت» و «مبالغه»، و اشتباه در تشخیص موضوع مبالغه. دیگر آن‌که بررسی­ آیاتِ نمونه در این پژوهش نشان می­دهد که عموم تفاسیر و ترجمه­های فارسی از همه­گیری گونه­ای ضعف و نارسایی در شناخت و انتقال مفهوم مبالغه افعال مزید در قرآن رنج می­برند. افزون بر این، شیوه تحلیل آیات در این پژوهش آَشکار می­سازد که تشخیص دلالت افعال بر مبالغه، ساده نیست و تنها با تکیه بر معنای صرفی صیغه­ها و کلیاتی که در کتاب­های صرف در این باره آمده است نمی­توان بدان پی­برد، بلکه تدقیق در بافت آیات و تحلیل فضای آن با استفاده از قرینه­های درون و فرامتنی برای تشخیص دلالت مبالغه در افعال قرآن ضروری است.