بررسی جنبه‌های رئالیستی آثار داستانی ادبیات اقلیمی شمال

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه فردوسی

doi
10.2634/Lire.18.73.5
چکیده

این پژوهش بر آن است که جنبه ­های رئالیستی را در بهترین آثار داستانی سه نسل اقلیم­ گرای این منطقه بیانگر و نشانگر باشد. موج اقلیمی­ نگاری در شمال همانند دیگر بخشهای ایران از دهۀ چهل شروع شد. به ­آذین و بزرگ علوی نویسندگان نسل اول، محمود طیاری نویسنده نسل دوم و بیژن نجدی نویسندۀ نسل سوم این اقلیمی ­نویسان شمال بودند. حوادث سیاسی همچون نهضت جنگل و قیام میرزاکوچک ­خان، طبیعت ویژه، تلاش ماهیگیران و صیادان، هوای مه ­آلود و بارانی شمال به عنوان پس­ زمینۀ رویدادها در آثار نویسندگان شمالی نمود خاصّی دارد. از سوی دیگر، ساختار داستان نیز منطبق بر معیارهای رئالیستی در خدمت بیان نگرشهای انتقادی- اصلاحی نویسندگان است. اشاره به درگیریهای داخلی و خارجی، جنبشهای مردمی علیه نظام مالک رعیتی و... درواقع نمایش زندگی واقعی مردم و نشان اعتراض و انتقاد بود. بنابراین از بین انواع رئالیست، نویسندگان شمال بیش از هرچیز از سبکهای رئالیسم اجتماعی و انتقادی بهره برده ­اند. البته هرکس با توجه به شرایط و نوع تفکرش، سبک نویسندگی خاصی را برگزیده است؛ به ­عنوان نمونه بیژن نجدی از جریان سیال ذهن بهره برده است.