تحلیل تغییرات کاربری اراضی حوضه آبریز دریاچه ارومیه با استفاده از مدل LCM تا افق 2040
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشکدههای علوم انسانی و علوم و فناوریهای بین رشتهای، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی آمایش سرزمین، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2023.272070.2921چکیده
دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه داخلی کشور است که در سالهای اخیر تراز سطح آب آن به میزان چشمگیری کاهشیافته است. یکی از مهمترین عوامل انسانی منجر بهاین کاهش تراز، تغییرات کاربری اراضی مطرحشده است. لذا تحلیل تغییرات مزبور میتواند برای تحقیقات مربوطه مفید باشد. هدف از این تحقیق، پایش تغییرات کاربری اراضی درگذشته و پیشبینی تغییرات آن در آینده با استفاده از مدلساز تغییر زمین ((LCM در حوزه آبریز دریاچه ارومیه است. در این تحقیق، تصاویر ماهواره Landsat سنجنده های TM و ETM تجزیهوتحلیل شد. نتایج بهدستآمده از جمعبندی نرخ تغییرات در کل حوزه نشان داد در20 سال آینده مساحت ساختوسازهای انسانی از 57 هزار هکتار به 117 هزار هکتار رسیده است. در رابطه با کاربری جنگلهای بلوط تقریباً ثباتی مشاهده میگردد که مساحت این جنگلها از 532 هزار هکتار به 510 هزار هکتار میرسد که نرخ تغییرات آن کمتر از 2% است و این روند نسبت به دورهای پیشین روند کاهشی در این حوزه خواهد داشت. در کل بر اساس نتایج بهدستآمده انتظار میرود 50 % مساحت در این حوزه تخریب گردد. مراتع از 52% مساحت به 26% مساحت خود رسیده و مساحت زیادی از حوزه بهصورت لمیزرع و با پوشش کم دیده شود. لذا پوشش کمتوان یا خاک از 10% مساحت کل حوزه به 37% رسیده و غالب حوزه ارومیه به حالت بیابانی یا بدون پوشش تبدیل میگردد. نهایتاً کشاورزی بهعنوان مهمترین کاربری مصرف آب در مکانهای اولیه خود که در سال 2000 وجود داشته با تنها 2% ادامه مییابد.