فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آسیب‌پذیری در برابر زلزله یک مسئله‌ی بزرگ در شهرهای کشورهای مختلف محسوب می‌شود که در ابعاد مختلف دارای پیامدهای زیانباری می‌باشد. با شناسایی عوامل موثر بر کاهش آسیب‌پذیری و تاب آوری در مقابل زلزله می‌توان به مدیریت بحران و کاهش پیامدهای این مخاطره نائل آمد. بررسی وضعیت میزان آسیب‌پذیری مناطق مختلف کلان‌شهر تبریز بهنگام زلزله نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی‌ها، پیش‌بینی‌ها و اقدامات انجام‌شده برای تاب آور ساختن این مناطق، کارایی آن‌چنانی نداشته است. لذا هدف این پژوهش شناسایی پیشران‌های مؤثر بر کاهش آسیب‌پذیری و تاب‌آوری کلان‌شهر تبریز در برابر زلزله و تدوین سناریوهای محتمل برای افق 1422، می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی، ازنظر ماهیت، تحلیلی- اکتشافی، ازنظر روش گردآوری داده‌ها به ‌صورت توصیفی-پیمایشی و تجزیه‌ و تحلیل داده‌ها به‌صورت آمیخته (کمی-کیفی) می‌باشد. جامعه آماری پژوهش، 35 نفر از خبرگان متخصص میان‌رشته‌ای در زمینه‌های آسیب‌پذیری و تاب‌آوری و رویکرد آینده‌ پژوهی هستند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده‌اند .در این پژوهش ابتدا با تکنیک پویش محیطی و دلفی طی دو راند، 44 عامل اولیه استخراج‌شده و با تحلیل ساختاری در نرم‌افزار میک‌مک، یازده عامل اصلی به‌عنوان پیشران‌های کلیدی مؤثر بر کاهش آسیب‌پذیری و تاب‌آوری مورد شناسایی قرارگرفته‌اند. بر اساس نتایج حاصل از ماتریس اثرگذاری عوامل، از مجموع 3398 رابطه اثرگذاری مستقیم عوامل، متغیر‌های بخش کالبدی، بیشترین تأثیر را بر آینده آسیب‌پذیری مناطق مختلف کلان‌شهر تبریز در برابر بحران زلزله داشته‌اند. در نهایت نیز با تعیین عدم قطعیت‌های بحرانی از طریق شاخص اجماع و همچنین روش استقرایی، سه سناریو طلایی، ایستا و بحرانی برای افق 1422 به دست آمده است.