تحلیل لایههای سبکی در آثارالوزرا با رویکرد سبکشناسی انتقادی
نویسندگان
1 دبیر آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی
2 دانشگاه آزاد اسلامی، بناب
doi
2634.18.72.1چکیده
مسألۀ اصلی این تحقیق، شناساندن ژرفساختهای فکری، فرهنگی و سیاسی کتاب آثارالوزرا، نوشتۀ «سیفالدین حاجیبن نظام عقیلی» به عنوان یکی از نمونههای وزارتنامهنویسی فارسی دورۀ تیموری از طریق تحلیل لایههای سبکی این متن است. دستاورد این تحقیق، که به روش تحقیق ترکیبی (تحلیلی-توصیفی- استدلالی) انجام شد، بدین ترتیب است: در لایۀ زبانی، وجود رمزگان اخلاقی پربسامد، کمبود شاخص و بهرهمندی بیشتر از واژگان حسی، متن را از هدف اصلی وزارتنامهنویسی دور کرده است. در لایۀ نحوی، بهرهمندی بیشتر از وجهیت اخباری، جملات ساده و جملات کوتاه بر قطعیت، صراحت و سرعت روایت در متن افزوده است. در لایۀ بلاغی، نویسنده، استفادۀ معناداری از ابزارهای بلاغی نکرده است. در لایۀ کاربردشناسی، کنش بیانی/اظهاری در مرتبۀ نخست و کنش ترغیبی در مرتبۀ بعدی قراز میگیرد و نشان میدهد که نویسنده چگونه از این دو کنش برای رسمیت دادن به ارزشهای حاکم بر دیدگاههای ارزشی (اخلاقی/آرمانی) خود استفاده کرده است. منظور اصلی عقیلی از پردازش این متن، بیش از تدوین متن تاریخی/سیاسی با مختصات وزارتنامهای، تألیف اثری تعلیمی و اخلاقگرا با رویکرد ترغیب نسبت به محسنات اخلاقی از طریق تأکید بر ناپایداری جهان و انعکاس رفتار انسان در سرنوشت او با تکیه بر مفاهیم عدل و معاداندیشی بوده است.
