فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اوتیسم یک اختلال طیفِ رشدی است که پردازش حسی و تعاملات اجتماعی را دستخوش تغییر می‌سازد. این پژوهش به بررسی تأثیر مؤلفه‌های محیطیِ فضاهای معماری به‌ویژه در محیط‌های آموزشی/ درمانی بر ارتقای مهارت‌های اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم می‌پردازد. هدف اصلی تعیین آن دسته از مؤلفه‌های محیطی است که بیشترین همبستگی را با شاخص‌های مهارتی اجتماعی شامل بازی‌درمانی، هنردرمانی، فعالیت‌های فردی و جمعی و حضور در فضاهای اجتماعی نشان می‌دهند. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است؛ داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ای ۳۸ سوالی میان مربیان سه مرکز آموزشی اوتیسم در تبریز جمع‌آوری شد. روایی محتوا با نظرخبرگان و پایایی پرسشنامه با آلفای کرونباخ 87.0 تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی (اسپیرمن و پیرسون) در نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها نشان دادند که مؤلفه‌هایی همچون رنگ‌، بافت و مصالح، فضای سبز و طبیعت، نور طبیعی، انعطاف‌پذیری فضا، آکوستیک مناسب، حریم و فضای شخصی، ایمنی و خوانایی فضا به ترتیب بیشترین تأثیر را بر ارتقای مهارت‌های اجتماعی از طریق مکانیسم‌های واسطه‌ای و رفتارهای تعاملی دارند. نتایج پژوهش بر ضرورت تلفیق اصول طراحی معمارانه حساس‌به‌حواس و طراحی درمان‌محور در فضاهای آموزشی و شهری تاکید دارد.